Dozens killed in Gondar After Days of Protests Turn Bloody

admin

Awramba Times is a US based online journal providing up-to-date news and analysis about Ethiopia email us: editor@awrambatimes.com

You may also like...

47 Responses

  1. Osayres says:

    Welcome Weyane to the Amhara brotherly threat.😑😂😂😂😂😂🇪🇷🇪🇷🇪🇷

    • Beza says:

      What do you mean the Shabiya Osayres, those who did these crime are not Amaras, they are Eritreans who did this. The Tigres are more brotherly with Gondere Amaras than Eritreans. Those are Eritreans who live in Gondar. We will send them to Eritrea where they belong.

      • lion of gondar says:

        The issue is “wolkait”.
        BTW why do Tigres insist on living on Amhara land??
        Why don’t they invest in and develop their beloved Tigrai??
        the real issue is the brazen theft of the Amhara and wolkait fertile land by the jealous and thieving TPLF gangs.

  2. Osayres says:

    Message from Eritrean
    Kill kill kill kill kill kill kill
    Burn burn burn burn burn
    Destroy destroy destru

  3. D says:

    Where was all security personal/dehnet when all these people get organized? I’m sure it didn’t happen overnight. Someone need to be hold accountable….and the Government need to take decisive measure otherwise it will happen again. You gotta let them know this kind of behavior would not be tolerated.

  4. Mahmoud says:

    ምንም ብናለባበሰው እንዲህ ጊዜውን ጠብቆ መፈንዳቱ አይቀርም። ኢትዮጵያ ምንም ያህል ብታድግ እና ብትለማ እኛ ስልጣን ላይ ካልወጣን አፈር ድሜ ይሁን የሚል ጠባብና ዘረኛ ጠላት ነው ሀገራችን በውጭም በውስጥም ያላት። ኢትዮጵያ አንድ ደረጃ ወደፊት ስትሄድ አይናቸው ደም ይለብሳል፣ ይህንን ለማሳነስ ማናቸውም አፍራሽ ድርጊት ከመፈፀም ወደህዋላ አይሉም። ጎንደር የተፈፀመው ሥርዓተ አልበኝነት ሆነ ሌሎች የዚሁ ወጤት ነው። ኢትዮጵያ ድሃ አገር ነች አያልፍልንም ብለው፣ ከሌላው የተሻለ ኑሮ ፍለጋ አገር ጥሎ የተሰደደው በሙሉ ዛሬ ኢትዮጵያውያን በሀገራቸው ሰርተው የተሻለ ኑሮ መኖር በመጀመራቸው በቅናትና ምቀኝነትም ጭምር ነው ይህ ሁሉ ማንገራገር። መንግስት ሀገራችን አንድ ደረጃ ወደፊት ልያራምዳት ይችላል ተብሎ የታሰበው የሐዋሳ ኢንዱስትሪ ፓርክ ምርቃት ላይ በሚረባረበበት ወቅት ጠብቀው ነው ጎንደር ላይ ብቅ ያሉት። ስለ ኢትዮጵያ በጎ ነገር ፈፅሞ ላያወራ ቃለ ምህላ የፈፀመው የአሜሪካ ድምፅ ሬድዮ አማርኛ ክፍልም እንደልማዱ ያራገበው። አሜሪካና አውሮፓ የከተመው የደርግና የአፄው ትርፍራፊ ከዘረኝነትና ጥላቻው እንዲህ በቀላሉ ይላቀቃል ተብሎ አይታሰብም። እንክዋንስ ከምድራዊ ፍጡር ቀርቶ ፈጣሪም ወርዶ ቢለምናቸው ከተጠናወታቸው ሠይጣን እንዲህ በቀላሉ ይገላገላሉ ተብሎ አይታሰብም ስለዚህ መንግስት የራሱ የሆነ ዘዴ ቢቀይስ ይሻላል። ሕወሓት ያሳድገውን ህዝብ ሬስቶ እየለመነና እየተበደረ አገር ብያለማ፣ አባይ ቢገደብ ምስጋናም የለም ይልቅስ ከዚህም ከዝያም እየተጠራሩ የትግራይ ሕዝብ ለማጥፋት የሚሰሩትንና የሚያሴሩትን ቢታዴግ ይሻላል። ሻእብያ የሚባል ክፉ ጠላት አስቀምጦ ስለልማት ማሰብ የዋህነት ነው። መንግስት ጊዜው ሳይሄድ በኤርትራ ላይ የሚከተለው ፖሊሲ መልሶ ብያየው ጥሩ ይምስለኛል። ኢትዮጵያ የገጠማት ጠላት ፊት ለፊት በፖሊሲ ነጥቦች ተከራክሮ የሚያሳምን ወይም የሚያምን፣ ፊት ለፊት ታግሎ ለማሸነፍ የሚሰራ ድርጅት ሳይሆን ውጭ ሀገር መሽጎ በወሬና አሉባልታ ሀገር ለማፍረስ ቆርጦ የተነሳ ከሃዲ ነው። አሜሪካ ለሀገሬ ስጋት ናቸው ብሎ ያሰብቸው አሽባሪዎች ለማደን ባሕር አቅርጦ አፍጋኒስታን፣ ኢራቅ፣ ሶርያ፣የመን፣ሊብያ ድረስ ይሄዳል። ነገር ግን በሀገሩ ምድር በኢትዮጵያና ሌሎች ሀገሮች ላይ የሚሸረቡ ማናቸውም ድርጊቶች አያቅም ተብሎ አይታሰብምና አሜሪካኖችን ማመን ነው።

  5. Muchie says:

    Wikipedia, The free Encyclopedia,
    Before the 1930, these areas have been administered under Tigray lords( Rases and Mesafints) along the majority of Raya which are now part of the Amhara region because the current generation of southern Raya starting from Kobo has through time changed to Amharic speaking population (since its incorporation during the Atse Haileselassie region), However, historical evidence such as a book by Manoel Barradas, a missionary who visited Tigray in 1624, in his book entitled “Tractatus Tres Historico-Geographic (1634) states that these areas have been under Tigrai rulers. He states it clearly in his book and has presented map of Tigray of that period. Besides, a book prepared during the Dergue regime entitled “class struggle and the problem in Eritrea (1971 EC or end of 1970) also indicates those areas (Wolkait, Tsegede and Humera) under Tigrigna-speaking boundary, Specifically, these 1970s map by the Dergue indicates that these areas are bordered by Kunama in north, Amhara in South and Sudan in the West, their Eastern part being with no boundary because they speak the same language as Tigrai. The great majority of the people of Humera, Wolkait-tsegedie and Tselemti speak Tigringa while there are few Amharic speakers. However, since it has been a high cotton production area, the labor force has been highly diversified and mixed from different parts of the country.

  6. Sam says:

    No government gets legitimacy by killing its own citizens. EPDRF cannot be an exception. Any government which divides its citizens between supporters and terrorists lack the very basic understanding of governing. For years now EPDRF chose to resolve poltical dispute by killing. Is a population that is forced to submit to the will of state with military power will be so as the EPDRF wishes? I do not bet on that.

  7. Erta says:

    Civilians are killed because the Ethiopian government has no any contingency plan to tackle the Eritrean state political power that has been used to create havoc in the heartland of Ethiopia. Ethiopia had manage to stop the state of Eritrea’s military aggression but from the get go the Ethiopian government had no any political plan in place to take out the political power of Shabia. The Eritrean oppositions have been weak and very reluctant to work with Ethiopia to challenge Shabia politically and this strategy gap and lack of formidable oppositions from Eritrea side has become a strategy loop hole that shaba is trying to manipulate to achieve its objective of destroying Ethiopia.The only advantage Ethiopia has is its military force to squeeze. Ethiopia not using its strategic advantage against Eritrea is playing to strength of Eritrea. Ethiopia, going forward, striking Eritrea where it hurts most can bring the regime in Eritrea to standstill and the regime in Eritrea will talk with Ethiopia once it understood that it has no any more options but to abounded its plan of stabilizing Ethiopia after realizing the cost of doing business to destabilize Ethiopia. Until then Ethiopian will keep on dying in the land of the free.

  8. us for us with us says:

    “Violence broke out after army attempted to arrest several people in the city of Gondar,”

    This was the reason and the story had to be based on this fact. However, the Zionists/Jews monopolized propaganda medias are happily vomiting saying “Ethnic violence” which is a lie but their wish and efforts to see happening between Amhara and Tigry which is their only dream and wish but will never happen. There is nothing to make the Amhara and Tigry as separate Ethnic groups but there are lots of things to make them as one and the same.

    The violence is not between Ethnics but the caused by the 20+ years of graveness the Wolkite Tegede people in western region of Tigry that had historical as well and human connections with Gonder than with Tigry.
    However, your source about your own country and people story must not be the CIA and MI6 created and run Al Jazera to cause troubles in the ME and Africa. Is it difficult to find out the truth by own efforts doing own country media jobs by ourselves?

  9. Valerie says:

    I hate the recent violence seen in Ethiopia, but no matter what I still think it’s a great country to travel. Maybe others disagree, but this is why I’d still travel Gondar. http://backpackingafricaforbeginners.com/gondar-ethiopia-safe-backpacking-destination/

  10. Concerned Ethiopian says:

    ከስልጣንና ሀላፊነት ቦታ ላይ ያላችሁ የትግራይ እህትና ወንድሞች፡

    ችግር ፈቺ እንጂ ፈጣሪና አባባሽ ከሆን ጉዳቱ በሁላችን ላይ ነው፡፡ የግሌ ነው በማለት ዘብ ጠባቂ ዘበኛና ጦረኛ ከመሆን የጋራ ነው በማለት መስማማትና በጋራ መስራት ሰላም ከማገኜት ጀምሮ ጥቅሙ የላቀ ነው፡፡ እኔ እንዲህ ነኝና በጉልበት ማንም አይነካኝም እያሉ ወደ ከፋ ችግር ከመግባት ይልቅ እኔም እንደማንኛውም ነኝ በማለት መስማማትና ያሉትን ልዩነቶች በውይይት መፍታት ይገባል፡፡

    ወልቃይት ጠገዴ የቤጌምድር ጎንደር ዋነኛው እና ታሪካዊው አካል ስለመሆኑ እናንተም የምታወቁት ጉዳይ ነው፡፡ ጥቂቶች በተሳተፉበት የተፈፀመው የኢትዮጲያ ክልል ምስረታ ወልቃይት ጠገዴን ከትግራይ ክልል ጋር ለማድረግ የሚያስችል ታሪዊም ሆነ ወቅታዊ ጉዳይ አልነበረውም፡፡ ይህ የሆነ በህገወጥ መንገድና ካለምንም ድርድር ወይም ስምምነት በወቅቱ በስልጣል ላይ ሙሉ በሙሉ ተፈናጦ በነበር ህወሀት የማን ነክቶኝ ትቢትና ንቀት ነው፡፡ ማይጨውንና አለማጣን ጨምሮ ከወሎ ወደ ትግራይ የተወሰደው ቦታም የዚህ አካል ነው፡፡

    ይሁንና ወልቃይት ጠገዴ ግን በጎንደር አካልነቱ ልዩ ቦታ ያለውና ምን ጊዜም የሚሰጠው ነው፡፡ ህወሀት ስልጣን ከመያዙና ከጥቂቶች ጋር ተስማምቶ በራሱ መንገድ ክልል ከመመስረቱ በፊት 90 በመቶ የሚሆነው የወልቃይት ጠገዴ ህዝብ አማራ ነበር፡፡ ከክልል በኋላ ግን ሆን ተብሎ በተሰራ ሰፈራ በመቶ ሺሆች የሚቆጠሩ ከትግራይ ተግዘው በዚህ ቦታ ላይ እንዲሰፍሩ ተደርጓል፡፡ ታሪካዊ ኗሪ የሆኑት የወልቃይት ሀዝቦች እጣም ከዚህ ጊዜ ጀምሮ በሚያስከፋና በሚዘገንን ሁኔታ ላይ ወድቋል፡፡ ይህም ጉዳይ በውስጥም ሆነ በውጭ ሀገር ለሚገኙ ብዛት ላላቸው ዜጎች ከእሮሮ አልፎ ወደ ጥላቻ፡ ዛቻና መሳሪያ ወደ ማስነሳት ደርሷል፡፡ በተገቢው መልክ በሰላም መፍትሄ ካላገኜ ሁኔታው ወደፊት እየከፋ የሚሄድ እንጂ እስከአሁን እንደሆነው በጉልበት የሚቆም አይደለም፡፡

    መልሱ የሚታወቅ ሲሆን መፍትሄው ደግሞ በእጃችን የሚገኝ ግልፅ ነው፡፡ የወልቃይት ጠገዴ ጉዳይ በሰላማዊ መንገድና በውይይት ለሁላችንም የወደፊት የጋራ ጥቅም በሚሆን መልከ ሊፈታ ይገባዋል፡፡ ኗሪዎች ትክክለኛ የሆነና የግድ ምላሽ ሊሰጠው የሚገባ አንገብጋቢ የህልውና ጥያቄ ነው ያላቸው፡፡ ይህም በመሳሪያም ሆነ በሌላ ሀይል ዜጎችን በማፈን፡ በማሰርና በመግደል የሚቆም አይሆንም፡፡ እንዲያውም ሁኔታውን ያባብሰዋልና በኗሪዎች መካል ቂም ያዘለ ጠባሳ ይጥላል እንጂ፡፡ ሁመራና ሌላውም በወልቃይት ግዛት የሚገኝ ሁሉ ከጎንደር ጋር ያለው ግንኙነት ከደም ጋር እንደተዋሀደ ነው እና ይህ የጥንታዊ ኗሪዎች አንገብጋቢ ጉዳይ የግድ መፈታት አለበት፡፡

    በስልጣን፣ ሀላፊነትና ያገባኛል ቦታ ላይ ለሚገኙ ለትግራይ እህትና ወንድሞች ግልፅ ሊሆንላቸው የሚገባ ቢኖር ከጫካ ትምህርት ቤት የወረሱት ባሀሪና እውቀት እንዲሁም ያቀዱት እቅድ ለጊዜው የሰራላቸውና እየሰራላቸው ያለ ቢሆንም ዘለቄታነት ግን እንደማይኖረው ነው፡፡ ወልቃይት ጠገዴ ከጎንደር ተቆርሶ ለትግራይ የሚሰጥበት አንዳንችም ታሪካዊም ሆነ ወቅታዊ ጉዳይ በወቅቱ አልነበርም፡ አሁንም የለም፡ ወደፊትም አይኖርም፡፡ በትግራይ ክልልና በወቅቱ የኢትዮጰያ ብቸኛ ገዢ በነበረው ህወሀት በተቀናጀ ሴራ የተፈፀው በመቶ ሺሆች የሚቆጠሩ የትግራይ ሰፋሪዎችን በወልቃይት ጠገዴ ማስፈርና ቦታውን በነሱ ቁጥጥር ስር ማድረግ ሆን ተብሎ የተፈፀመና ማንም የሚያውቀው ህገወጥ ሲሆን በሌላው ወገን ግን በፍፁም ተቀባይነት የሌለው ጉዳይ ነው፡፡ ይናንተ ስራ ነውና ይህን ጉዳይ እናንተም የምታውቁት ስለመሆኑ ግልፅ ነው፡፡

    ስለሆነም ለጋራ ጥቅምና ለወደፊት አብሮ በሰላም መኖር ሲባል የግድ ሁኔታው መፍትሄ ማግኜት ይኖርበታል፡፡ ይህ ላልሆነ ግን እየሞቀና እያቃጠለ ሄዶ አንድ ቀን ያበጠው መፈንዳቱና የከፋ ጉዳት ማድረሱ አይቀርም፡፡ ወደ ጎንደር መልሶ ከታሪካዊ ቦታው ጋረ ለመቀላቀል ባይቻልም የኗሪዎች መብትና ባለበኔትነት ግን መጠበቅ አለበት፡፡ ከ30.000 ኪሜ ስኩየር በላይ የሚሆነን በጣም ለምና ታሪካዊ የጎንደር አካል የሆነ ወልቃይት ጠገዴን በጉልበት ለራስ አድርጎ በመከለልና ሰላም በማግኜት ሁል ጊዜም ለግል ጥቅሜ አደርጋለሁ ብሎ ማሰብ ግን በራሱ ተቀባይነት የሌለው ነው እና ሁሉም አካል ይህን በማመን በውውት ጉዳዩ የጋራ መፍትሄ ሊገኝለት ይገባል፡፡

    እማራና ትግሬ አንድ አካልና አምሳል እንጂ ሌላ አይደሉም እና በክልል ቀርቶ በቤትም የግሌ ነው በሚል ሰበብ ሊለያዩ አይገባም፡፡ ስንከፋ፡ ስናዝ፣ ስንጎዳም ሆነ ወይም ስንደሰት፡ ስንስቅ፡ ስንጠቀምና በሁሉም ጎን አብረንና ተባብረን በፍቅርና በመተሳሰብ ተከባብረን ልንኖር ይገባል፡፡ ለሁላችንም ጥቅም ሲባል ግን የወልቃይት ጠገዴ ታሪካዊ የጎንደር አካልነት ተቀባየነት አግኝቶ ጉዳዩ ትክክልኛና ዘለቄታ ያለው መፍትሄ ማግኜት ግድ የሚል ነው፡፡ ከዚህ ውጭ የሚሆነው ግን ጊዜ እየገዛ ሁኔታውን የሚያባብሰ ጊዜያዊ ጉዳይ እንጂ ዘለቄታነት ያለው ለማንም የሚሆን መፍትሄ የሌለው ነው፡፡

  11. Tesfa says:

    Wake up Ethiopian intelligence and start operating and controlling atrocoties in and intelligent and modern ways. Shabia and his dogs evil will is starting to win to some extend and the Ethiopian intelligence need to wake up and do his intelligence works systematically and destroy shabia and his dogs.

  12. us for us with us says:

    This is sickening and need to stop.

    There is no reason to divide the Amhara and Tigry in the name of Kilil related to political, social and as well as economical reasons by either side but administration reasons for the benefit of all. How can you divide them and draw a kind of boarder between the two while they are 99.9% the same people with everything living together at least for 3000 years recorded history?

    The History they have, the food they eat, the drink they drink, the traditional cloth they wear, the music instruments and bits, culture, tradition, natural outlook and everything among them is the same and very old. The old and cold war TPLF idea of dividing the country including the two in the name of Kilil for bad reasons against the amahara while good for Tigry is wrong and must be corrected this time.

    Let the amhara and Tigry Kilil lines and ideas gone forever replacing them with something that is working for both of them according to their common history, similarities and common goals and future together. Allow the citizens to interact without any limitation with goal to create a smelting pot society between them which is good for everyone and the best solution for the future many generations to come.

    Or else if you want to keep kilil the way it was illegally created based on the old and cold war TPLF ideas, then let others the so called minorities in Tigry to exercise their rights including the Amharas, Irobs, Kunamas, Rayas, Afars and the likes as others are doing elsewhere in the country because of the damaging Ethnic policy in the country. Ethiopians need to stop isolating themselves and hiding behind the Ethnic sicknesses. Instead they need to work hard and do all efforts in order to create a nationwide smelting pot 21-century modern and useful society which is the best for everyone including for the coming many generations.

    Look at how blacks are treated in the west and elsewhere for centuries including USA. It is not because of their Ethnicities but race pushing all of them to hell seeing them as if all them are the same and one. So, stop damaging the country and hurt the citizens in the name of Ethnicity no one sees the differences among the citizens with naked eyes other than similarities but the evil and poison ideas coming from the evils and hateful acting as if they are the chosen and good representatives and educated.

  13. ethoash says:

    why this building doesn’t have security camera ? if the building worth 20 million why not spend 20,000 birr to have security camera and protect the property

  14. Concerned citizen says:

    ወልቃይት ጠገዴ በህገወጥ መንገድና በማን አለብኝነት ከትግራይ ጋር መከለል ከጅምሩ ጀምሮ በዲያስፖራም ሆነ በሀገር ቁጣ የሚያስይዝና ጠብ የሚያስነሳ ጉዳይ ነው፡፡

    የወልቃይት ጠገዴ ጉዳይ ከጥቂቶች ውስጥ ዋነኛው የሆነ እና ጎንደርን ጨምሮ ሌሎችም በትግራይ ተወላጆች ላይ ከቅሬታና ወቀሳ አልፎ የቁጣና የጠብ ምክንያት እየሆነ ያለ ጉዳይ ነው፡፡ ያለ ታሪካዊና ወቅታዊ ምክንያት ነገር ግን በለምነቱ እና ሱዳንና የኩናማ ኤርትራን በማዋሰኑ ምክንያት ለትርፍና ለጥቅም ተብሎ በጉልበትና በማን አለብኝነት በህወሀት ብቸኛ ውሳኔ ከትግራይ ጋር ተጠቃሎ በህገወጥ መንገድ የተፈፀመ ነው፡፡ ሁኔታው በዚህ መልክ ሰለመፈፀሙና ምክንያቶችም እነዚህ ስለመሆናቸው ከጅምሩ ጀምሮ ማንም የሚያወቀው ጉዳይ ነው፡፡ ይህም ህወሀት ከጫካ ጀምሮ ያቀደውና ስልጣን ሲጨብጥ ደግሞ ከራሱ ጥቅም አኳያ ብቻ በማየት በመሳሪያ ተማምኖና በወቅቱ የነበረውን ሁኔታ ተገን አድርጎ ሆን ብሎ ለራሱ ጥቅም ሲል ያደረገው ነው፡፡

    ይሁና አሁን ያለንበት ወቅት ግን ከዚያ የተለየና ሁላችንም ለጋራ ጥቅም በጋራ እና ለግል ጥቅም ደግሞ በግልና በቡድን የምንሰራበት ጊዜ ነው፡፡ በመሳሪያ ሳይሆን በውይይትና በድርድር ችግሮችን መፍታት የምችልበትና በዚህ መልክ ብቻ ስንሆን ሁላችንም መጠቀም እንደምንችል ያወቅንበትና ያመንበት በአስተሳሰብ የበሰልንበት ጊዜ ነው፡፡ ሆነ ትበሎ ወይም ባለማወቅ የተፈፀሙ ስህተቶችን የምናስተካክልበትና ስለተፈፀመውም ጉዳይ ይቅርታ የምንጠይቅበትና የምንቀበልበትም ነው ወቅቱ፡፡

    ስለሆነም የወልቃይት ጠገዴ ጉዳይ ሰላማዊና ተገቢ በሆነ መንገድ መፍትሄ ማግኜት ይኖርበታል፡፡ ይህም በማንም እጅ ሳይሆን የትግራይ ክልል ተዎላጆችና የህወሀት መሪዎች፡ ሀላፊዎችና አባላት ናቸው፡፡ ሁኔታውን በሰላም፡ በቀላሉና ሁሉንም በሚጠቅም መልክ ማሰተካከል ወይም እስካሁን እየሆነ እንዳለ ሌላውን ወገን እየጎዳ ይቀጥል ዘንድ በጉልበትና በማን አለብኝነት መሳሪያ ተማመኖ ለመያዝ መሞከርን ጨምሮ ሌላውም በነሱ እጅ ነው፡፡ ሁኔታዎችን ሰፋና ጠለቅ አድርጎ በርዝመት ወደፊት በመመልከት የትኛው መንገድ የሚበጅና ሁሉንም ወገን በሚጠቅም መልክ ችግሩን መፍታት እንደሚገባም በትክክል የሚያውቁት ጉዳይ ነው፡፡

    ስለሆነም ጊዜ ሳይወሰድና የማይሆን ምክንያት ሳይሰጥ እውነቱ ወጥቶና ትክክለኛው አቅጣጫ ተገኝቶ የወልቃይት ጠገዴ ጉዳይ የግድ መፍትሄ ሊገኝለት ይገባል፡፡ ይህ ካልሆነ ግን ሁኔታው እየባሰና እየከፋ ሄዶ ከባድ ጉዳት የሚያደርስና በህዝቦች መካከልም ስር የሰደደ ልዩነት ሊፈጥር የሚችል ነው፡፡ ህወሀትና ጥቂት የወቅቱ ግብረ አበሮቹ በጥቅም በመስማማተ በክልል ስም ለየጥቅማቸው ኢትዮጲያን ሲቀራመቱ የአማራ ህዝብ ግን በሚወክሉት ተወክሎ ስለመብቱ በእኩልነት እንዳልተሳተፈ እና ነገር ግን በዚህ በከፋ ተጠቂ እንደሆነ ማንም የሚያወቀው ነው፡፡ እሁን የሚገባ ግን ስላለፈው መወቃቀስ ሳይሆን ሆን ተብሎም ሆነ ባለማወቅ ወልቃይት ጠገዴን ከትግራይ ክልል ጋር ማጠቃለልን ጨምሮ የተፈፀሙ ስህተቶችን ማስተካከልና በጋራ ጥቅም በጋራ ሁላችንም በሀገራችን በእኩልነትና በመከባበር መኖር መቻል ነው፡፡ ሁኔታው በዚህ መልክ መፍትሄ ካላገኜ ግን ወልቃይት ጠገዴ የጎንደር ታሪካዊ አካልነቱና ክትውልፍ ትውልድ በህዝቦች ደም ስር መገኜቱ የትም የማይሄድና በሁለቱም ጎን ጉዳት ሊያደርስ የሚችል ነው፡፡

    የጎንደር ግዛት በራሱ የትግራይን ግዛት ሁለት እጥፍና በህዝብ ብዛትም በእጅግ የበለጠ እንደነበር ማንም የሚያውቀው ነው፡፡ ወሎንም ብንወስድ ከዚህ የተለየ አልነበረም፡፡ በወሎም ሆነ በጎንደር ከድሮ ጀምሮ የሚኖሩ ህዝቦች ሁሉም ሊባሉ እስከሚችሉ ድረስ አማራዎች ናቸው፡፡ ይሁንና ህወሀት ስልጣን ሲይዝ ግን በክልል ስም የወቅቱን የትግራይን ግዛትን ለመመስረት ሲል ከግማሽ በላይ የሆነውን ከጎንደርና ከወሎ ገንጥሎ ለመውሰድ ደፈረና በማን አለብኝነትም ፈፀመ፡፡ ይህም ትልቅ ስህተት ሲሆን ኢትዮጲያ በብሄር ስም እስከተከፋፈለች ድረስ ግን ሁኔታው በዚህ መልከ ሆኖ ይቀጥላል ለማለት አይቻልም፡፡ ጥቅሙ የላቀ ነውና ሁላችንም በጋራ ሆነንና በእኩልነት ተመስርተን በማንም ላይ ወሰን ሳናሰምር ኢትዮጲያዊና ክልላዊ ልንሆን ግን ይገባል፡፡

    ህወሀት ወልቃይት ጠገዴን በክልል ስም በህገወጥ መንገድና በጉልበት ወደ ትግራይ ከማጠቃለሉ በፊት በቦታው ይኖሩ የነበሩት ከ90 በመቶ በላይ አማራዎች ናቸው፡፡ ከ1991 በኋላ ግን በሰፈራ መልከ ቦታው በማን እንደተወረረ ግልፅ ነው፡፡ ይሁንና የወልቃይት ጠገዴ ታሪካዊ ኗሪዎች እያሉ ያሉ አማራነታችን ይከበርልንና ይጠበቅልን ነው፡፡ በራሳችን ቦታ እንደ ስደተኛና ሀገር የለሽ እየታየን ችግር አይብዛብንና አንሰቃይ ነው፡፡ እናም ጥያቄያቸውና ጩኸታቸው ሰሚ በማገኜት የሚገባቸውን ምላሽ ማግኜት ይኖርባቸዋል፡፡ ይህ ካልሆነ ግን ጎንደር ለብቻው በትግራይ አማካኝነት የሚደርስበትን በደል ለመመከትም ሆነ ለማስተካከል የሚቸገር አለመሆኑ ከአሁኑ መታወቅ አለበት፡፡ ለዚህም ነው ጉዳዩን በተመለከተ ከጅምሩ ጀመሮ ሁሉም ነገር በህወሀትና የትግራይ ተወላጅ ነን በሚሉት እጅ ነው የሚባለው፡፡

    እንደ አለፈው ሆነን በጉልበትና በማን አለብኝነት ወልቃይት ጠገዴን ለኛ ብቻ በማድረግ እንቀጥላለንና በዚህም ምክንያት ጥቅም እናገኛለን የሚሉ ካሉ ግን በጣም ተሳስተዋል፡፡ ግልፅ፡ ቀላልና ትክክልኛ የሆነውን በመምረጥ በሰላማዊና መሆን በሚገባው መንገድ የወልቃይት ጠገዴን ጉዳይ በወቅቱ መፍታት ግን ጥቅሙ የላቀና ለሁሉም ወገን ስለመሆኑ አስቀድመው ሊረዱት ይገባል፡፡ ኗሪዎች ግን አይተውና ብዙ ጠብቀው በሰላም መንገድ ተስፋ በመቁረጥ ወደሌላ ደረጃ ማምራት እንጂ ሽንፈትን በመቀበል እጅ ሰጥተውና አሜን ብለው አርፈው የማይቀመጡ ስለሆናቸው ነጋሪም ሆነ መስካሪ የሚያስፈልግ አይደለም፡፡

    የህወሀት መሪወችም ሆኑ አባላት እና እንዲሁም ጠቅላይ ሚኒስተር ሀይለማርያምን ጨምሮ ሌሎችም ወልቃይት ጠገዴን በተመለከት መፍትሄ ለማምጣት እንችላለንና ያገባናል የሚሉ ሁሉ ግን ይህን እውነታ በሚገባ ሊያውቁትና ጥቅሙ ሉለገብ ያለውና ለሁሉም ወገን መሆኑን ተረድተው ጊዜ ሳይወስዱና ያልሆነ ምክንያት ሳይሰጡ ለወለቃይት ጠገዴ ታሪካዊ ኗሪ ህዝቦች ትክክልኛ መፍትሄ ለማምጣት እንዲቻል በሚሆን መንገድ ይሆኑ ዘንድ ግድ የሚል ነው፡፡

    • Be ewnetu says:

      የወልቃይት ጉዳይ በጎንደር ሆነ በትግራይ አሁንም ኢትዮጵያ ውስጥ ነው። ትግራይም በወልቃይት መምጣት የተጠቀመው የለም። አማራውም ወልቃይት የተፈናቀለ ወይም የተጎዳ የለም።
      “ሰኔ እና ሰኞ” ተገጣጠመና የሻዕቢያ ስራ አስፈፃሚ ኤርትራውያን ህዋሕቶች በህዝቡ። ምርጫ ለማድረግ ስለማይችፈልጉ፣ ለአረብና ለሻዕቢያ በገንዘብ በተገዙ ‘ኢሳቶች’ ፕሮፓጋንዳ ጭምር ጦሱ ለትግራይ ህዝብ ሆነ።
      የጎንደር ህዝብና ትግራይ ተነጋግሮ መፍትሄ እስኪየገኝ ድረስ የአሁኑ መንግስት እና የውጭ እኩይ ፕሮፓጋንዳን ወደ ጎን አድርጎ ትንሽ መታገሱ ለሁላችን ይበጃል።
      ከዚህ አልፎ እሳቶች እሳቱን ካቀጣጠሉት፣ ዲሲም ጎንደር ትሆናለች። ምን ዲሲ ብቻ እያንዳንዱ ቤት ከሰሜን መዘጋጃ እስከ ልደታ ጭሱ ይዳረሳል።

      የማን ዘመድ ነዶ የማን ሊስቅ
      ማን ጨፋሪ ሊሆን የማን ሰው ሲያልቅ?

      የኤርትራውያን ስደተኞች በወልቃይት፣ በአዲስ አበባ እና በሌሎች ከተሞች ከኢትዮጲያውያን በላይ የንግድ ተጠቃሚ ሆነው እያሉ አሁንም ብሔር ከብሔር በማጣላት የሻዕቢያን ተልእኮ በውጭም በውስጥም እየተጉ ይገኛሉ። የእነሱን እግዛብሔርን ወክለነዋል። በበረህልም በባህርም በISIS እያቀጣልን፣ በአለም የሚያስደነግጠውን የኩላሊት ንግድ ከመሆናቸው ሌላ፣ በእስራኤል እስር ቤት ያለው 6 ሺህ ኤርትራዊ ኤርትራ ውስጥ ከታሰረው ኢትዮጵያዊ በሺ እጅ ይበልጣል።
      በአሁኑ ሰአት ኤርትሬ ውስጥ መርዶ መንገር አድካሚ ከመሆኑ የተነሳ “መርዶ ነጋሪ” በምኒስትር ደረጃ ሊቃቃዋም እስኪገደዱ ድረስ ሆነዋል። እግዚአብሔርን ወክለናል። የኢህአዴግ ኤርትራውያንም የቀን ጉዳይ መሆኑን የአትዮጵያ ህዝብ ይወቅልን
      ወዲ ሽረ።

  15. Ashan Gulite says:

    Gonder missing Melaku Tefera

  16. Sol says:

    You are nothing, but instigator Areb dog Osayres( varies).all this premature people are destroying their infer structures and killing their people, what a shame, they can not learn from the Middle East , doma ras!!

  17. wedinkafa says:

    Woy-ane blaming Eritrea won’t save you from your eminent demise, It is known that Eritrea had bewitched you, stop day dreaming start living.

    How did Gethachew Read got the illness of his predecessor, Bereket Simon, please Getachew live your life otherwise you will be mad like Bereket of Gondar!!!

  18. Mama Ethiopia says:

    Some Facts about Wolkite Tegede

    1. It is a historical part of Begemeder – Gonder since the time of memorial.
    2. The people lived there always have been the Amhara.
    3. It was always the list developed, less occupied and forest area as it was the case in many part of Ethiopia before.
    4. The Socialist regime started state owned sesame, cotton and sorghum huge farms.
    5. Since the 1980’s it became the TPLF hiding place and they started waging intimidations, assassinations and wars against the residents and destroyed the state farms. Many people forced to flee the region because of TPLF.
    6. In Quara as well as Wolkite Tegede were also EPRP, Meison and other groups. TPLF and EPLF together waged wars against these groups and they not only did win the battle but also became the only occupied rebel forces in the region.
    7. When the government was gone in 1991, they not only took the full control of the Wolkite Tegede, Telmet and Alem wuha zuria that are now illegally part of the Tigry Kilil but also the whole of Ethiopia.
    8. since kilil was introduced according to TPLF and EPLF plan against Ethiopia and particularly targeting the Amhara and many other groups in the south such as Gurage and so on, Wolkite Tegede, Telment and Alem wuha zuria which are the historical part of Begemeder -Gonder became illegally and by force part of Tigry.
    9. Wolkite Tegede, Telmet and Alem wuha Zuria have the total of 35.000KM2 land area. These are the only places Tigry is claiming as fertile, commercial and economic important despite they are not historically or legally part of Tigry but to Bedemeder- Gonder.
    10. since 1991, TPLF has settled hundreds of thousands Tigrian families in the mass settlements program in the Wolkite Tegede, Telmet and Alem wuha zuria areas calling them merabawi zones (western Zones). As a result, the native Amhara people became not only the Minorities but also have lost their human rights in their own ancestry lands.

    One thing is certain and that is the issue of Wolkite Tegede, Telmet and Alem wuha Zuria that are became illegally part of Tigry instead of remaining being part of Gonder will not go away. It will take as far as many generations to come until the situation is solved based on the facts. The TPLF and its cadres and securities behaviors we have seen what they did in Gonder recently in the place which is too far away from Tigry is wrong, criminal and will worsen and widen the situation against them.

    Good and the right advice is needed to TPLF, its fanatic cadres, rebel minded security forces and the blind folded people about their thinking for the wolkite Tegede, Tilmet and Alem wuha zuria regions acting as if they do belong to them which is not True but the occupied lands since 1991. They must come down, get some understanding about the things related to the issue and be part of the solution. They can’t have it by themselves while everyone knows how was their relationship with it before Ethiopia was divided in the name of kilil under the TPLF chairmanship and few others as secretariats and members while the Amhara were not represented by their representatives but by TPLF appointed pretenders.

    All the people living in Wolkite Tegede, Tilmet and Alem wuha Zuria must get equal rights not only they are living there but also they are Ethiopians, too. TPLF using forces coming to Gonder for the sake of only Tigry is wrong and it is only to protect the illegal and wrong reason which is Wolkite Tegede, Telemet and Alem wuha Zuria being continued as the private property of Tigry instead of all Ethiopians including the native Amhara living there for generations.

    The PM of Ethiopia must intervene before things are getting out of hands. It will never go away knowing it was done illegally and by force and became part of Tigry and ever since the natives are suffering because of discriminations, intimidations, imprisonments and so on by the setters since 1991.

    Wolkite Tegede to Begemeder -Gonder is like Axum, Adigrat or Mekele to Tigry if not more. The issue will not go away unless it is solved with vision for the sake of not only the regions but also the country. TPLF must understand that they are not anymore in bush or on the mountains or they are not the only force ruling Ethiopia as they wish the way they did before including creating Kilil as they wish based on their benefits.

    They must let go the past very damaging history of theirs. Instead they have to find their true place in Ethiopia and work together with others for the nation building efforts based on one people and one nation principles. Some fanatic and liar TPLF cadres’ behaviors related to the current unrest in Gonder caused by them and the issues that are the wolkite Tegede, Telemet and Alem Wuha zuria is disgusting. They are really crazy with no brain or soul but acting as if they are still in 1991s when they took power by force and did what they did to Ethiopia as they wish based on their own benefits and interests including related to Kilil.

    In the name of Kilil, they managed to declare the ownership of Wolkite Tegede, Telemet and Alem Wuha Zuria which is 35.000KM2 that are the Historical parts to Begemder-Gonder. But they will never get away with it as they wish. They have only one good or one bad choice.

    The good choice is the choice of the people, region and Ethiopia as a whole and that is with peaceful approaches solving the issues based on the truth and facts including allowing the Natives to exercise their rights in the Wolkite Tegede, Telmet and Alem Wuha Zuria regions which is their ancestry lands. Or the bad one which is the way they are doing till now with discriminations, confrontations and hostilities against the natives and bulling against those standing alongside with them. But if they don’t stop, the situation will get escalated and when it happens it will be very bad for everyone mainly them.

    They will never ever get these very important and historical parts of Begemeder-gonder huge areas under their private ownerships but equally with all Ethiopians as the whole of Ethiopia including these areas are part of Ethiopia.

  19. Mama Ethiopia says:

    Additional facts.

    Wolkite -Tegede is bordering in the North with the Kunama region of Eritrea, with Sudan in the west, with Tembien region of Tigry in the east and it had been always the very historical and important part of Begemeder- Gonder for centuries until TPLF took power by force and did what was/is best for itself including illegally occupying the Wolkite-Tegede region through mass settlements since 1991 in the name of Tigry Kilil.

    It is important to notice and understand how the Ethiopian region maps including Tigry, Gonder and wollo did look like lest say during the league of nations and UN until TPLF took power by force in 1991 and recreated internal maps in the name of Kilil based on its own benefits without considering the historical and practical facts in the region as well as country particularly between Gonder and Tigry and between Wollo and Tigry as it is known Tigry kilil is created with at least 50% its territories illegally and by force taken away from Gonder, wollo and Afar.

    The situation needs peaceful solution. Or else it will not go away but getting worse. And we will see who will win or lose in the end that could may took long but for sure will settle based on historical facts and rights. In the process could cause damages both sides which is not the intere4st of anyone. The choices are in the TPLF, its crazy cadres and rebel minded securities hands.

  20. Absher says:

    Ladies and Gentle men,

    Do you know Tigry province was not only the only among 12 provinces of Ethiopia remained as it was but also more than 50% its current territories are from Gonder, Wollo and Afar while the rest of the provinces were dismembered in pieces in the name of Kilil which was the TPLF main agenda as rebels in order to get and occupy lands don’t belong to them?

    We are talking about wolkite and other regions from Gonder became forcefully and illegally part of Tigry. What about those from Wollo and Afar became part of Tigry kilil with the same approaches?

    Waichew, Debre Damo, Almata, Korem and the likes were part of Wollo. The people were/are predominantly Raya Azebo, Amhara and also Afar. What kind rights do the Raya Azebo, Irob, Afar, Kunama and others have in Tigry today as we know the Amhara have nothing?

  21. Sami says:

    The government must respect the welkayet area people to stay with Amhara kilel. But if shibiya mistaken and try to take advantage of this situation , they are deadly wrong .it will speed up the down fall of shibiya and even Eritrea will be under Ethiopian control .

  22. peaceful Solution is the only way says:

    These decades’ old retarded and old fashion tribal TPLF elements must stop. What they are doing is not only wrong and illegal but very damaging to all sides. . This is not the 1970s, 80s, or 90s, but the 21-century. The whole world knows how they get in and what kind crimes and damages they had caused. They seem are still thinking they can get away behaving the same way they have been doing for decades.

    How come they are none stop laying about everything based on their advantages although their personal things were the only reasons way they became rebels the first place waging civil wars in the country. Do really they think they are making a point here by laying about the Wolkite Tegede, Telemet and Alem wuha zuria regions being part of Tigry rather than the historical part of Gonder since the Time of memorial?

    Wolkite Tegede, Telmet and Alem wuha Zuria are always part of Gonder. The reason why few Tigres were there before TPLF took power in Ethiopia by force was because of they are Ethiopians and they had/have the right to go and live anywhere they want in Ethiopia. 95% Tigrians living today in Wolkite Tegede, Telemet and Alem wuha Zuria region of Tigry are settlers. Since 1991 TPLF did it with determine policy to invade these historical Gonder regions with hundreds of thousands mass Tigre family settlers. Everyone knows that.

    Much of south and south east Tigry today also was always part of wollo before TPLF took power by force and illegally and forcefully made it part of the Tigry Kilil since 1995. Areas such as Maichew, Debre Damo, Alamata, Korem and the likes had been always part of Wollo. However, not only they kept Tigry untouched and remained as it was always before they took power, but also they expanded it with more than 100% from its historical and natural areas by taking illegally huge lands from Gonder and wollo. More than 50% Tigry kilil areas today are from Gonder and wollo illegally and forcefully became part of it since 1995 while the process was started the day they took power and also every time when they entered in those areas as rebels.

    The time of being silent and letting them doing as they wish is over. If they do care about their future, they must stop being stone bolded and dark blinded as they are this moment thinking they are powerful and have arms. Tigry is not a homogeny but there are the number of Ethnic groups living there for centuries including Raya Azebo, Irob, Kunama, Afar and other very distinct Ethnic groups. Their Ethnic policy and worst than that their hateful and damaging behavior against the Amhara will cost them in the long run if they don’t stop what they are doing. If not up to the Amhara protecting them, they would be finished long times ago by others and they know that. Because Tigre and Amhara are not two separate Ethnic groups but one and the same.

    They are continuing causing problems while there are lots of solutions for common benefits and destinations. They must stop declaring nonsense and continuing laying about the historical Gonder territories such as Wolkite Tegede, Telemet and Alem Wuha Zuria being part of Tigry. Everyone knows how Tigry did look like before 1991 and how it looks ever since TPLF took power and became the satanic God in Ethiopia particularly in Gonder and Wollo, getting for free more than 50% the current Tigry territories by force and illegally from these two ancient regions.

    If the Old TPLF cadres are gone and the new ones are becoming mentally healthy and intellectually matured, , by now they would know their old games are no longer working for them but against including the illegally and by force taken lands from Gonder and wollo. Instead they would say themselves and others

    ” we are the same people with the same goals. Therefore, we don’t need boarders between us but peace, unity, freedom and prosperity to all of us. We must think to our children and grand children bringing up them in peace, harmony and unity among us as we are the same people with almost no any significant difference between us. Therefore, lets the Amhara and Tigry live, work, feel good and have the best future together as they wish in Tigry and Amhara. After all we are the same people with the same history and everything. We are the ones creating differences and using those differences as big reasons to worsen the situation both sides. We don’t do that anymore. Instead we do our best in order both people to live together with no human made boarders between them including land demarcation including in the name of kilil.”

    Let the Amhara live, work, get their rights, feel free and home in their own ancestry home lands belong to them since the Time of memorial until the 1995 TPLF kilil policy to annex them illegally and by force such as Wolkite Tegede, Telemet and Alem wuha Zuria from Gonder and other places taken from wollo as well. Let Tigres come to any place in the Amhara region as they wish and the same way let the Amhara to be in Tigry. This way we can create one homogeny smelting pot society for the next generation which is best for everyone.

    However, the old and demagogy TPLF cadres and so called politicians and brainwashed crazy and mindless new TPLF members and the blind folded followers are good enough to worsen the situation than solving it. This will lead to the other levels as the Amhara are no longer watching silently as they did in the past when these sick TPLFs and their blind supporters are continuing doing injustice against them including losing their ancestry lands to Tigry that are more than 50% Tigrys current size. They must stop how they are behaving and what they are doing. Instead they need to do efforts and commitments for peace and unity other than digging graves to bury others while they will be in the end the ones to be swallowed by the graves they are digging for decades. They must know, their era based on stealings, lies, assassinations, imprisonments, killings and taking others territories as big as more than half of today’s Tigry territory is no longer working for them but against.

    Let the Amhara be free, have the rights and feel at home in their historical and legal home lands such as in Wolkite Tegede, Telemet and Alem Wuha Zuria and also the regions taken from Wollo. This is the first and important step the TPLF cadres must understand and do in order to find an ever lasting solution related to these matters. If they don’t, they will be the worst losers in the end after causing damages against others i.e. the native Amhara in the illegally occupied regions that are part of Tigry since 1995 TPLF kilil policy. They must know more than 95% Tigres currently living in wolkite Tegede, Telemet and Alem Wuha zuria that is more than 35.000 Km2 very fertile lands are settlers came there through the TPLF savage policy of invading these lands through well calculated and implemented mass settlements from Tigry.

  23. Mezmur Fente says:

    The Problem is that ANDM dominated by Seqota Agaw who received a small tract of land named Abergele from Tigray. How on earth Abergele equated with Wolqayet? The main reason why ANDM officials are reluctant not go farther in this issue is associated with this.

  24. jambo desta says:

    osayers ?? You stupid eritrean !! we will be finish U . U R already changed from normal & public government to terrorist junta . til U R trying to destablise our country by sending terrorists giving them milions of dollars rather than constructing your poor country . Why U R forced to send terrorists to destablise our country is that because You can’t confront the gallant & more experieced Ethiopian defense forces in the frontline . If U couldn’t stop destablising the great nation , Ethiopia, as soon as possible , believe me & underline my word we will finish U & dismiss U from the face of the earth . But , I think , may be U R living in safe place , USA or Europe . Peace & development to Ethiopian & Eritrean people , death to osayres & hislikes .

  25. Absher says:

    The problem is not TPLF but TPLF created ANDM Individuals that are Eritreans and TPLF sympathizers in the ANDM are to blame about what is going on there and any other issue related to the amhara region and people all over the country for the last 25 years.

    How come EFFORT which is an organized cartel group created only for the development of Tigry is still continuing able to control each and every lucrative business activity and market in the Amhara region while ALMA Which is the Amhara development organization is in the back feet walking down to hell getting busy for nothing in the cleaning and primitive jobs in its own region that it supposed to take the full control and doing all the developing and improving activities?

    As far as the Wolkite, Tegede, Telemet and other regions from Gonder and wollo issues concern; this is just the warm up before the game is started. Everyone knew from the begining about them not only were wrong but also making intentionally grave mistakes by taking those regions from their historical and ancestral Gonder and wollo regions for pure economic and political reasons.

    However TPLF is not the problem but TPLF created AMDM that is allowing TPLF doing what is doing in the Amhara region and also against the Amhara elsewhere including in Tigry kilil that is created after illegally getting more than 50% its current territory from Gonder and wollo.

    Solve it peacefully and the right ways or else the consequences will be devastating both sides particularly to Tigry. 25 years of silent and waiting to correct the mistakes intentionally done is no longer the case as we are witnessing happening for few years now but taking actions to solve them by the victims.

  26. us for us with us says:

    As long as we are continuing ignoring the causes and instead we are focusing on the symptoms and consequences including with blaming and punishments, there will be no solution to both sides. The root causes about what happened in Gonder and other places in the region are still fresh and well alive for more than 20 years in Tigryi Kilil related to the Setit Humera and Wolkite Tegede matters.

    However, sadly Medias, organizations and individuals associated with Tigryi and TPLF are saying nothing about the causes that are in Tigryi they are responsible for but what happened in Gonder and elsewhere as the results. It looks like they are trying to ignore or hide the causes as if they are not existed because of they are against their advantages and have no case to support it. They are in the mission getting busy trying to take the people attentions and understandings away from the main causes which is impossible and will never happen. It is better earlier than later to talk about it openly and frankly face to face with the natives in order to find the right solutions before things are reaching to the no turning back stages.

    Ethiopia needs no kilil boundaries that are only 20 years old and done by the few based on own interests and advantages at the expense of others. What Ethiopia needs is the whole of Ethiopia. However, as long as Kilil policy based on ethnicity is there, the issues related to Setit Humera, Wolkite, Tegede and other places in Tigryi must be addressed by respecting the native population rights according to the country constitution. If not, change that constitution and make it working the ways the 21-century society needs and deserves for the sake of best results and benefits to all which is the long term solution.

  27. kassa says:

    Messages from Begemeder Gonder including wolkite.

    We are not only living together in peace, unity and harmony for centuries but also committed to protect each other and die for one another with Tigrians and all Ethiopians. The recent incident is not the result of the innocent and victim Tigrans as the rest of Ethiopians are but the long standing problem by few individuals organized activities in the name of Tigry while they have been doing all along for their own egos and benefits.

    Therefore, what the TPLF cadres and officials as well as their fanatic sympathizers are doing is not new but trying to create tensions between the Amhara and Tigry people in order to continue getting supports from the innocent and victim Tigrians. EBC and other Medias that are under breathing under the TPLF rules accusations against the Begemder Gonder people are not only wrong but also dangerous. Instead of finding the solutions by talking about the matters causing the problems related to Wolkite Tegede, they are trying to create divisions among the people as usual based on Ethnicity to worsen the situation.

    Amhara and Tigre are living together as one people including in Gonder for thousands years. We are the same people. We do things together during good or bad times. Those affected by the incidents are not targeted because of they are Tigrians but those part of the TPLF policy working against us. In return they are living lavish lives and are business owners and milliners while we know them who they were, how they became the way they are and what they do in return not to the community they are living but TPLF and its agenda.

    What we are warning to ECB and TPLF is to stop spreading lies about us in order to create tensions between Amhara and Tigre not only in Gonder or the region but also all over the country. What they must understand is that these two people are living together for thousands years and they never fought against each other based on Ethnicity matters. This is not happening and will never happen in the future, either.

    Instead together we will fight against those causing injustice and damages either of them separately of both of us together which is happening right now. The TPLF known behavior and existence has no other choices because of it doesn’t want but having Tigrians on its sides against the rest for its temporary survivals. The Sebehat Nega TPLF is born from hate, grown up with hate, living with hate and will die in hate. They even rewarded him a live achievement award for being this way. Did/do the people of Tigry have any say about it? No.

    So, there is no reason to blame or being hostile against the innocent Tigreans in Tigry, Begemeder Gonder including Wolkite or the whole of Ethiopia but those TPLF members, cadres, sympathizers that are benefiting from including those in Gonder having big businesses and lavish life while we know who they are and what they do against the citizens based on the TPLF policy.

    EBC is doing wrong by being the TPLF personal propaganda machine including spreading lies about the incident in Gonder. The incident in Gonder didn’t target anyone because of he/she is Tigre but the few TPLF agents that are among us having businesses and lavish lives as a result of their relationship with TPLF.

    One thing must be clear and that is no one will target any Tigrean because of he/she is Tigre. We have lived together for centuries and we will continue doing so. But we will not tolerate those affecting both of us by creating hatred involved divisions because of it is good for them. As we speak, Tigreans are living happily and peacefully together with the rest of the citizens as usual. ECB needs to ask questions the ordinary and innocent Tigreans in Begemeder Gonder before answering the wrong answers describing them as if they have been targeted because of their Ethnicity. We don’t see our differences through Ethnicity because of we are the same people doing all things together.

    So, ECB needs to stop spreading lies about us in order to exacerbate the situation between us which is not going to happen. This is the known TPLF tactic creating tensions between people based on Ethnicity in order to get what it wants which is support as usual comes from Tigrians despite they are its first and longest home base victims. We all know that and we will not allow ourselves to be fallen to the TPLF tricks to affect all of us for its own survivals. The country belongs to the people; not the few rebels or carders that are there for their own lavish lives and richness at the cost of the mass. Their ethnic policy and kilil are the worst to happen, biggest punishment and huge losses the people are suffering from on daily basis.

  28. eliyas says:

    Anything done by force will be undone by force. I am afraid , when Issayas said he gave ethiopia a 100 yrs homework, he meant exactly what is now we witness in gondar. Neither TPLF nor the brotherly tigrean people will benefit from engaging in armed conflict against the amharas that includes wolqait/tegede brothers.
    It was just a matter of when not if the conflict will erupt. The solution is to let the true referendum of the wolqait people takes place and respect their choice. The federal government and security force should never involve in conflicts such as this one especially taking side will only aggravate the situation. The solution is simple just conduct the referendum and close the chapter of this conflict. The current leadership of Tigrai can play a constructive role by just doing what the people are asking which is giving the a chance to decide their fate. Otherwise, we might have seen the beginning of the end of peaceful coexistence the two brotherly people who worked like finger and glove to preserve ethiopian territorial integrity and sovereignty. Those who think the amhara moral and fighting zeal is dead and gone never to comeback are proven to be dead wrong.

  29. Abegaz says:

    This is the most critical and dangerous situation the world is facing since the end of the second WW and certainly since the end of colonization/English Empire. No nation is feeling immune and safe anymore including USA, Russia, France, UK, Turkey, Germany, Middle East, Latin America, Africa, Europe and almost all nations. It is important to say that China, Japan and some nations in the east are in less vulnerable and dangerous situation. The reason is because of the peace and unity among the citizens and the determination and bravery of the Government policies by doing things on time for the sake of the nations; putting the majority at the centre of the systems and rules.

    Ethiopian leaders must aware the danger the region and Africa as a whole is facing in the ways looking like the Middle East that is in turmoil because of its own weaknesses and failures; allowing foreign powers to get their ways in internal matters until it losses the national matters out of its control. Ethiopians also must aware about this and they always must commit to find the right solutions for their problems with more sacrifices and efforts than destroying the nation because carelessness and anger.

    The Ethiopian military, security and spy agencies must be free from any local or ethnic based politics and activities. Instead they must be always ready and capable to serve the nation safety, security and unity in order to keep us from falling to the fire and poison propaganda wars including by Ethiopians and none Ethiopians from Abroad as well as at home.

    Ethiopia needs no one from abroad to tell her what to do but taking advice and supports when she finds it will help her. However, the government must wake up and understand the huge changes in the world that are demanding changes in the countries as well as among the citizens in order to preserve the peace, unity and prosperity of the nation. Look at what is going on in USA because of religion, race and most importantly wealth differences and discriminations among the citizens supported by officials, Media, scholars, criminals, racists, institutions, organization and so on based own affiliation and benefits.

    Therefore, the EPRDF government must not harden and as a result worsen the situation among the citizens based on its 25 years ago Kilil and ethnic policy but trying to weaken it for smooth and slow changes among the citizens towards one nation and one people principles based on equality, respect and understanding. This is a very dangerous time the 21-century world is facing. It needs smart, wise, determine, well intended, confident and hard working leaders to keep us safe and continuing developing.

    The issues did cause the situation in Gonder must be identified and solved knowing they are legitimate issues. All conflicts are always solved the right ways only through peacefully approaches. Riots, chaos, destructions, killings and the likes are benefiting no one but affecting all as far as the national levels. The government must talk to the wolkit people as they are saying they are trying to talk for years but they didn’t get the right responds till now. The national Police, securities and military are not there to face the peaceful causes but to keep the peace and protect the nation.

    So, watch out and take the biggest look what is going on worldwide in terms of safety, security, unity and peace within among the population and between nations or regions. Ethiopia must play her best here in order to keep her out of the mess the world is facing and the worst is not yet even started happening. China is the best Example to learn from for keeping 1.4 billion people (1/5 of the world population) under one government rule with peace, unity and prosperity.

    Have another and workable look towards Ethnic policy and kilil for the sake of the nation matching the 21-century society demands as citizens to bring them closer and bond them together. The 25 years old Kilil and ethnic policy will not work in the 21-century as it is when boarders between nations are gone, the world is many times connected with one another through internet and many dramatic changes are happening ever since. So, don’t spend your valuable time, energy and resources trying to harden the maters that are dividing and separating the citizens but otherwise which is initiating and supporting to bring them clothier for best destination together.

    Ethiopians must not listen rhetoric and inflammatory propaganda wars coming from anyone including those so called Ethiopians. Instead they always must find the easiest and best ways to solve their situations and that are peaceful approaches with talks and agreements. Damaging properties or killing lives benefits no one but badly hurts both victims and affect the country. The government must play its positive role here.

    The wolkite Tegede issue has been always there and was in the people’s mind ever since it started decades ago. This is the time to solve it peacefully rather than trying to use forces as it was the case in the past and did work for the time being but didn’t solve the problems instead it has worsening to the current levels.

  30. ethoash says:

    u never wonder why ወልቃይት ጠገዴ and Gambella opposed development?

    i dont think they opposed development in my book they want to be part of the development to this end any development that come to their region must pay development tax

    let say if the sugar factory and the sugar farm pay ten million to use the land in ወልቃይት ጠገዴ by now the ወልቃይት ጠገዴ welcome them instead of opposing them

    Ethiopian government should over look this development tax …as cost it would be good business in long run to make peace with the local

    yes ወልቃይት ጠገዴ might say all kind of thing but at the end it is all about the money no body share with them that is why they r fighting the government look the damage they did

  31. Muchie says:

    ሰሞኑን የከሸፈው የቱርክ የመፍንቅለ መንግሥት ሙከራ ለብዝዎች በተለይም ለኢትዮጵያ መንግስት ትምህርት ሰጥቶ ያለፈ ይመስለኛል። የቱርኩ ፕሬዚደንት ኢርዶጋን CNN ከተባለው የአሜሪካ ቴሌቪዥን ጣብያ ጋር ባደረጉት ቃለ ምልልስ የዚህ ሴራ ጠንሳሽና በተቃውሚነት ስም አሜሪካን ሀገር የሚንቀሳቀሰው ፈትወላህ ጉለን የተባለ ግለሰብ አሜሪካ አሳልፋ እንድትሰጥ በይፋ እንደሚጠይቁ ባንክሮ ገልፀዋል። “አቶ ጉለንኮ በቱርክ እንጂ በአሜሪካ የሽብር መዝገብ ውስጥ አልተመዘገቡም” ብላ ጋዜጠኛዋ ለጠየቀቸው ጥያቄ ፕሬዚደንቱ የሰጡት መልስ አርኪ ነበር። “አሜሪካ ኡሳማ ብላደን አሸባሪ ነው ብላ አፍጋኒስታን ስትዘምት፣ የአፍጋኒስታን መንግስት ግን ኦሳማን አሸባሪ ነው አላለም ነበር ።” የሚል። አልተሳካላቸውም እንጂ የእኛዎቹ ግለንም እነ ብርሃኑ ነጋ ማለቴ ነው አላማና ፍላጎታቸው ይሄው ነው። በአይን የሚታየው ልማት ስለማያዩት አይደለም፣ ለኦሮሞ ሕዝብ ተጨንቀው አይደለም ወይም የወልቃይት ታሪክ ጠፍቷቸው አይደለም ከሃያ አመት በህዋላ የሚያነሱት። የኢትዮጵያ ሕዝብ ይከፋፍልናል፣ ኦሮሞና ወያኔ፣ ብአዴንና ህወሓት ያጣላልናል ፣ ከዝያም እኛ ሥልጣን ላይ ጉብ እንላለን ነው ስልቱ። ስለዚህ ኢትዮጵያም እንደ ፕ/ት ኢርደጎን አሜርካ አገሯ የመሸጉት አሸባሪዎች ሁሉ ተላልፈው እንዲሰጧት መጠየቅ ትችላለች።

  32. eliyas says:

    There are some elements who foment hatred and venomous propaganda in order to ascend to power by any means necessary. There are also those who want to cling to power forever at any cost. The vicious propaganda between the two is eating away the sole of ethiopia and ethiopinas that was there for thousands of years.
    The current gondar conflict and the loss of innocent lives could have been prevented had the ruling front and TPLF could see things far from their nostrils. Some TPLF supporters are mentioning history from 16 century when they defended their stance of taking wolqait/tegede away from the amhara administration while in fact the honorable Mengesha siyoum squarely rejected this cooked up notion and confirmed the fact that at no time in hx wolkait was part of Tigray. I am sure judging by the recent conflict it may not be easy to take away those places which were part of gonder since immemorial. Now, it must be clear that the gonderes are feeling that they are being disrespected and want to prove that they are also men who are willing and capable of wagging a war to protect what they feel is theirs. I put the blame squarely on the current ruling group who failed to see the repercussion of their action to redraw borders without the consent of the local people. In any democratic society, the voice of the people is paramount. Specially the TPLF people who fought a protracted war to bring justice to all should know this better than any other member of the coalition. History teaches us no group can subjugate the whole people for ever. The best thing is to let the referendum and respect the choice of the people and done with this conflict. Those who say the people decided 25 years ago to be part of tigray are the very people who are responsible for the death of innocent people during the recent conflict in gondar. The wise leaders never open a door for future fratricidal war. They rather close the door through honest discussion and give and take approach.

  33. ትግራይ says:

    የአማራን ህዝብ “የትግራይ ህዝብ ጠላት ነው” በማለትና ይህን በጠላትነት የፈረጀውን ህዝብ ለማጥፋት ከ1968 ዓ.ም ጀምሮ አቅዶ የተነሳውና እራሱን “የትግራይ ህዝብ ነፃ አውጭ” ብሎ የሚጠራው ቡድን ለአለፉት 25 ዓመታት የታላቋን ኢትዮጵያ መንግስታዊ ስልጣን በሃይል ከተቆጣጠረ ጀምሮ ለሃገራቸው እድገትና ለህዝባቸው ሰላምና ነፃነት ታላቅ ውለታን የዋሉና በሙያቸውና በምግባራቸው አንቱ የተባሉት ውድ የኢትዮጵያ ልጆች የአማራ ተወላጅ በመሆናቸው ብቻ በግፍ ሲያስር፣ ሲያሰቃይ፣ ሲያሰድድና፣ ሲገድል፤ ይህን በህዝባችንና በወገኖቻችን ላይ የሚፈፀምን አይን ያወጣ ግፍና የዘር ማጥፋት ወንጀል በመቃወም በሰላማዊና እራሱ ህወሃት እገዛበታለሁ በሚለው ህግ ጭምር በግላቸውና በሰላማዊና በህጋዊ መንገድ ተደራጅተው ለህዝባቸውና ለወገናቸው ፍትህንና ነፃነትን በጠየቁ ሰላማዊ ታጋዮች ላይ መከራን እያፈራረቀ በስልጣን ላይ የቆየው ህወሃት፤

    ዛሬም እንደ ትላንቱ የህዝብን ሰላማዊ ጥያቄ በሃይል፣ በግድያና በአፈና ከመፍታት ውጭ በባህሪው ሰላምን የማያውቀው “የትግራይ ህዝብ ነፃ አውጭ” ቡድን “እኛ የወልቃይት ተወላጆች አማራዎች እንጂ ትግሬዎች አይደለንም” “ወደ ትግራይ ክልል መካለላችን አግባብ አይደለምና ቀደም ሲል ወደ ነበርንበት የጎንደር/አማራ ክልል ልንካለል ይገባል” የሚል ህዝባዊ ጥያቄን አንግበው ለአለፉት 18 ወራት የመላውን የወልቃይት ህዝብ ህጋዊ ፊርማና ውክልና በመያዝ ከሚመለከታቸው የትግራይ ክልል ባለስልጣናት ቢሮዎች እስከ ፌደሬሽን ምክርቤት ድረስ ብዙ እንግልትና ማዋከብን ታግሰው ጥያቄያቸውን በሰላም ሲያቀርቡ የከረሙትን ቁርጠኛና ፅኑ የህዝብ ልጆች ዳግም በግፍ ሊያስር፣ ሊያሰቃይና፣ ሊገድል ጨለማን ተገን አድርጎ ሲንቀሳቀስ “ልጆቼን ለአውሬ አሳለፌ አልሰጥም!” ባለው የጎንደር ህዝብ ዘንድ ተመጣጣኝ ምላሽ ተሰጥቶታል።
    ዘረኛ ስርዓት በማስወገድ በህዝባዊና ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ለመተካት የጎንደር ህዝብ ያከሸፈው የፋሽስቱ ህወሃት ወረራና የአጫፋሪዎቹ ጫጫታ – ድርጅት ከሐምሌ 5, 2008 ዓ.ም ጀምሮ የህወሃት አፋኝ ቡድን “የወልቃይት የአማራ ማንነት” ጥያቄ አቅራቢ ኮሚቴ አባልትን ለማፈንና የጎንደርን ህዝብ ለማሸበር ባደረገው የውንብድና ተግባር ጀግናውና ታጋሹ የጎንደር ህዝብ ባሳየው ታላቅ ጀግንነት ለአፈና የተሰማራውና በትግራይ ተወላጆች ብቻ የሚመራውና የተዋቀረው የህወሃት አፋኝ ቡድን መራር የሽንፈት ፅዋን እንዲጋት የተደረገ ሲሆን ህዝባችንም ለግፈኞችና ለጨቋኞች የሰጠውን ተመጣጣኝ ምላሽ ታሪክ ዳግም በደማቁ እንዲፅፍ የግድ ብሏል።

    “የሞኝ እለቅሶ፣ መልሶ መላልሶ” እንዲሉ፤ አፋኙና ፋሽስቱ የህወሃት ቡድን ከጎንደር ህዝብ ዘንድ የገጠመውን የአፀፋ ምላሽ በትግራይ ህዝብ ላይ የተቃጣ የበቀል ጥቃት ለማስመሰልና እንደለመደው በትግራይ እናቶች ቀሚስ ውስጥ ለመወሸቅ ያመቸው ዘንድ ጉንጭ አልፋና አሰልችውን የፈጠራ ውንጀላ በፕሮፖጋንዳ ማሽኖቹ በኩልና በውጭ ሃገር በትግራይ ህዝብ ስም በተቋቋሙ የህወሃት የጥቅም ተጋሪ ተቋማትና እንዳሻው ጠፍጥፎ በሰራቸው አሻንጉሊት የብሔር ድርጅቶቹና የክልል መንግስታት በኩል እያላዘነብን ይገኛል።

    በቅድሚያ ጐንደር ላይ በትግራይ ህዝብ ነፃ አውጭ ፍሽስትና አፋኝ ቡድን ተንኳሽነት የተነሳው ህዝባዊ ቁጣ ያነጣጠረው፤

    1ኛ. ሰላማዊና ህዝብ የመረጣቸውን የህዝብ ልጆችን ሊያፍኑ በሞከሩና ከትግራይ በመጡ የህወሃት ቅጥረኛ ነብሰ ገዳዮች ላይ ሲሆን በዚህም እኩይ ተግባር በከፊል የተካፈሉት የሚከተሉት ናቸው ፦

    ሃለቃ ፀጋዬ በርሄ (የትግራይ ክልል ፕሬዘዳንት የነበረና አሁን “ፀረ -ሽብር” እየተባለ በተለምዶ የሚጠራው የአሸባሪውና የአፋኙ ቡድኑ አዛዥና መሪ)
    መብራቱ ገ/እግዚአብሔር – አሰፋ ኪሮስ
    ዩሃንስ ተክላይ – ገብሩ ገ/መድህን
    ምስክር ተስፋፂዎን – ሳህሌ ሃዱሽ
    2ኛ. ሁሉም እንደሚያውቀው በጎንደር ከተማ ውስጥ በብዙ መቶዎች የሚቆጠሩ የትግራይ ተወላጆች ይኖራሉ። ይሁን እንጂ የአንድም ግለሰብ ንብረት “ትግሬ” በመሆኑ ብቻ ጥቃት አልደረሰበትም። የህዝባችን ቁጣ በላያቸው ላይ የነደደባቸው ግለሰቦች ሁሉም የህወሃት ቀንደኛ አባላትና በአፈናው ውስጥ የተሳተፉ ተላላኪዎችና ሰላዮች የነበሩ ናቸው። ለዚህም ድርጅታችን ሙሉ ማረጋገጫ ሊሰጥ ይወዳል።

    ህዝባዊ ጥቃቱ የተፈፀመባቸው የንግድ ተቋማት እና ድርጅቶች በጎንደር ከተማ ላይ መሽገው በንግድና በተለያዩ የህዝብ አገልግሎት መስጫ ተቋማት ውስጥ የተሰማሩ የፋሽስቱ የህወሃት ሰላይና ተላላኪዎች ላይ ሲሆን፤ ከነዚህ ውስጥ የአንድም ሰው ንብረት በዘሩ ምክንያት ጥቃት አልደረሰበትም። በህዝባዊው ቁጣ ጥቃት የተፈፀመባቸው ከአምስት የማይበልጡ ድርጅቶችም ሆኑ ተሽከርካሪዎች ንብረትንታቸው በቀጥታ የህወሃት የሆኑና በስለላ ላይ ተሰማርተው የህዝብ ልጆችን ለህወሃት እርድና አፈና ሲያመቻቹ የተደረሰባቸው የህወሃት ሰላዮችና ተላላኪዎች ላይ ብቻ ነው።

    ለማሳያ ያህል ከእነዚህ ጥቃት ተፈፀመባቸው ከሚባሉት ግለሰቦች መካከል አንዱ ባለሃብት በግማሽ ጎኑ የወልቃይት ተወላጅና ለህወሃት ፍርፋሪ ያደረና በወገኖቹ ስቃይ ቁማር የሚጫዎት ስግብግብ ሲሆን፣ ሌላኛው ደግሞ የአርማጭሆ ትውልድ ያለውና ለህወሃት ፍርፋሪ ያደረ ተራ ግለሠብ ነው። ስለሆነም በሁሉም ላይ የህዝብ ቁጣ የነደደባቸው ምክንያት አንድና አንድ ነው። ሁሉም የህወሃት ግብረ-በላዎች በመሆናቸው ብቻ ነው።

    እውነታው ይህ ሆኖ እያለ በሰሜን አሜሪካና በአውሮፓ የሚገኙ የትግራይ ተወላጆች ማህበራት “የትግራይ ተወላጆች ‘ትግሬ’ በመሆናቸው ብቻ ዘርን መሰረት ያደረግ ጥቃት ደረሠባቸው” የሚለው ጉንጭ አልፋ ሙግትና ጩኸት “ጅራፍ እራሱ ገርፎ እራሱ ይጮሃል!” የሚለውን የአበው ብሂል ያስታውሰናል።

    የእነዚህ ማህበራት (የክልል መንግሰታት የሚባሉትን የህወሃት አሻንጉሊቶች ሳይጨምር) ሰሞኑን የሚያወጡትን መግለጫ አይሉት ጫጫታ ድርጅታችን ልሳነ ግፉዓን አፅንኦት ሠጥቶ ተመልክቶታል። ምክንያቱም ፦

    “ውሻ በበላበት ይጮሃል” እንዲሉ እነዚህ መግለጫዎች ፍፁም ጭፍንና በጉዳዩ ላይ ምንም አይነት ገለልተኛ መረጃዎችን ያላካተተ እና ይልቁንም በሃገር ቤት የሚገኙትና በህወሃት ፍፁማዊ ቁጥጥር ስር የሚገኙ የፕሮፖጋንዳ ማሽኖች የሚሰጡትን የተዛባ መረጃ እና የፈጠራ ክስ መሠረት ያደረጉ በመሆናቸው።
    “አባቱ ዳኛ፣ ልጁ ቀማኛ” እንዲሉ እነዚህ ማህበራት እራሳቸው ከሳሽ፤ እራሳቸው አጣሪ፤ እራሳቸው ፈራጅና፣ እራሳቸው ቀጭ ሆነው የቀረቡበት በመሆኑ።
    በተለያዩ ጊዜያት ህዝብ የመረጣቸውና በህጋዊና በሰላማዊ መንገድ ፍትህ የጠየቁትን ሁሉ እንደ ሽፍታ በሌሊት እየሄደ የሚያፍነውንና በሽዎች የሚቆጠሩትን ንፁሃን ዜጎችን በየማጐሪያ ካምፑ የሚያግዘውንና የሚያሰቃየውን ፋሽስቱን የህወሃት አገዛዝ በህዝብ ላይ የሚያደርሰውን በደል እንዳላዩ ሲያልፉ የኖሩና ከንጽሃን ኢትዮጵያውያን ወገኖቻችን ጎን ቆመው አጋርነታቸውን አሳይተው የማያውቁ ሲሆኑ በተለይም፦
    የአማራ ህዝብ በህወሃት መራሹ መንግስት ቀጭን ትእዛዝ ከጉራፈርዳ እስከ ቤንሻንጉል በገፍ ሲፈናቀልና በወደደውና በመረጠው የሃገሩ ክፍል እየተዘዋወረና ሰርቶ የመኖር መብቱ ተነፍጎት ሲሳደድና በገደል ሲወረወር ይልቁንም “ጫካውን እያወደሙ በማስቸገራቸው ነው” እየተባለ ሲላገጥባቸው አንዳች ሰብአዊነት ተሰምቷቸው ድምፃቸውን ማሰማት የተሳናቸው፣
    የሙስሊም መፍትሄ አፈላላጊ ኮሚቴ አባላት በግፍ ሲቀጠቀጡና በጨለማ ሲጣሉ አንዳች ያላሉ፣
    እነ አቶ አንዱአለም አራጌ፣ አቶ በቀለ ገርባ፣ ጋዜጠኛ እስክንድር ነጋ፣ ጋዜጠኛ ውብሸት ታዬ … ወዘተ የመሳሰሉ ንጽሃን ዜጎች በጋዜጠኝነታቸውና በፖለቲካ አመለካከታቸውና ለህዝብ ጥብቅና በመቆማቸው ብቻ በህወሃት የካንጋሮ ፍርድ ቤት በግፍ ተፈርዶባቸውና ሰብአዊ መብታቸው ተገፎ በእስር ሲማቅቁ ዝምታን የመረጡ፣
    የአዲስ አበባን ማስተር ፕላን ትግበራን የተቃወሙ ንጽሃን የኦሮሞ ወጣት ተማሪዎችን በግፍ ሲገደሉና የኦሮሞ ህዝብ በገዛ ቀዬው ከ400 በላይ ንፁሃን ልጆች በህወሃት አልሞ ተኳሾች ሲገድሉበት ትንፍሽ ያላሉ፣
    ባሳለፍነው ወር ከ30 ሺህ በላይ ንፁሃን ኢትዮጵያዊያን በክረምት መኖሪያ ቤታቸው በሃይል ፈርሶባቸው ሜዳ ላይ ሲጣሉና ህፃናትና አረጋውያን በገዛ ሃገራቸው በህጋዊነት ሽፋን እንደቆሻሻ የትም ሲወድቁ ድምፃቸውን ያላሰሙ፣
    በጋምቤላ፣ በኦጋዴን፣ በአፋር፣ በሶማሌ … ህዝብ ላይ አለም ያወገዘውና የተፀየፈው ጭፍጨፋዎች በፋሽስቱ ህወሃት መራሹ መንግስት ሲፈፀምና በመላው ሃገራችን የሚኖሩ የኢትዮጵያ ህዝብ ፍትህና ሰላም በማጣት ሃገሩ ሲኦል ሆናበት ሲሰቃይና ሲሳደድ አንዳችም ነገር መናገር ያልደፈሩና ዛሬም ድረስ ዝምታን የመረጡ ሲሆኑ፣
    ዛሬ ግን የህወሃት ፋሽትና አፋኝ ቡድን እንደለመደው ንፁሃን የህዝብ ወኪሎችንና ሰላማዊ ዜጎችን ሊያፍን እንደ ሽፍታ በሌሊት ሲንቀሳቀስ በጎንደር ህዝብ የደረሰበት ቁንጥጫ ለምን አንገበገባቸው? ለምንስ ከዳር እስከዳር አንጫጫቸው? ብለን ለመጠየቅ እንገደዳለን። የኢትዮጵያም ህዝብ እንዲሁ በተመሳሳይ እየተወያየበት እንደሆነ ተረድተናል።

    መልሱም ሆነ እውነታው አንድ እና አንድ ሲሆን ከእኛም ሆን ከእነሱ ይልቁንም ከኢትዮጵያ ህዝብ የተሰወረ አይደለም። ይኸውም እነዚህ በትግራይ ህዝብ ስም የተደራጁ ነገር ግን የህወሃት አፋሽና አጎንባሽ የሆኑ ድርጅቶች ለዘመናት የአመለኩትና የኢትዮጵያን ህዝብ ያለርህራሄና ያለይሉኝታ በስግብግብነት ሲዘርፉበት የነበረው ጣኦታቸው ህወሃት ወደ ማይቀርለት ታሪካዊ መቃብሩ በህዝብ ቁጣ ታጅቦ እየወረደ የመሆኑ ነገር በመረዳታቸው፤ ይልቁንም በጎንደር ህዝብ ፊታውራሪነት ከተነሳው የህዝብ ቁጣ የሚያድናቸው አንዳች ምድራዊ ሃይል እንደሌለና በዘር ከፋፍለን በማተራመስ ለዘመናት እንቦጠቡጣታለን በሚል የዘሩት ፋሽስታዊ ሴራ እራሳቸውን ያለምህረት ሲፈጃቸው በማየታቸው ብቻና ብቻ ነው።

    እኛ ግን እንዲህ እንመክራለን፣ እናሳስባለን፦

    በፋሽስቱ የህወሃት የጥፋት ፈረስ ጋር አብሮ በመጋለብ እና በጭፍን በመከተል፤

    በንፁሀን ወገኖቻችን ላይ አብሮ ከሳሽና ፈራጅ በመሆን ከህወሃት ጐን በፅናት እንቆማለን እያሉ በማላዘንና ህወሃት መራሹ መንግሥት በጐንደር ህዝብ ላይ አፋጣኝ እርምጃ ይውሰድ እያሉ በመወትወትና ጦርነት በማወጅ፣
    ይልቁንም የትግራይን ህዝብ ዛሬም ድረስ በመያዦነት ይዞ ኢትዮጵያን ለመዝረፍና ህዝቧን ለመከፋፈል መታታር፣
    በአጠቃላይ ህወሃት ወይም ሞት! በዘር ተደራጅቶ መዝረፉ ወይም ሞት! እያሉ ማላዘን፣
    በአጠቃላይ ፍትህ ለጠማው ለጐንደር ህዝብ! ነፃነት ለናፈቀው የአማራ ህዝብ! አንድነትና እኩልነት በተራበው የኢትዮጵያ ህዝብ ላይ እንደመሳለቅ ይቆጠራልና ይህን ቧልት በአስቸኳይ አቁማችሁና ወደ ልቦናችሁ ተመልሳችሁ በፋሽስቱ የህወሃት አገዛዝ ስር መሽጋችሁ ከመዝረፍና የትግራይንም ህዝብ በመያዦነት በመጠቀም የኢትዮጵያ ህዝብ ቁጣ ኢላማ ከማድረግ በመቆጠብ “ጉድጓዱ ከተማሰውና፣ ልጡ ከራሰው” ዘረኛ ስርዓት በማስወገድ በህዝባዊና ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ለመተካት እንመክራለን http://www.arena-tigray.org/ .

  34. mahmoud says:

    ” በጥባጭ እያለ፣ ንፁህ ዉሃ ማን ይጠጣል?’ እንደሚባለው ኢትዮጵያ ቀዳሚ ጠላቴ ድህነት ነው ብላ ተንቀሳቅሳ ዓለምን ያስደነቀ እድገትና ለውጥ ብታስመዘግብም፣ ይህንን እድገቷ የሚቀናቀን ክፉ ጠላት ገጥሟታል፣ ሻእብያ ወይም የኤርትራ መንግስት። መሬቱ ይቅለላቸውና በቀድመው ጠ/ሚስትር መለስ ዜናዊ የጀመረው ኢትዮጵያን የማተራመስ ስትራቴጂ ይሄው ተባበሶ እስካሁን ቀጥ ሏል። በወባ፣ በመጠጥና እድሜ ቀድሞ ይሞታል ተብሎ የተጠበቀው ኢሳያስ አፈወርቂ እሱ በሸረበው ሴራ ስንቶች ሲሞቱ እሱ ግን ገና የመቶ ዓመት ኢትዮጵያን የማፈራረስ እቅዱ እየሰራለት ይመስላል። በአራቱም አቅጣጫ እያስታጠቄና እያሰረገ የሚያስገብቸው አጥፍቶ ጠፊዎች እንደተጠበቀ ሆኖ፣ ሰፊ የፕሮፖጋንዳ ዘመቻ ከውስጥም ከውጭም በሀገራችን ላይ ከፍቷል። በኢትዮጵያ ተቃዋሚ ድርጀቶች የሚመሩ ራድዮ ጣብያዎችና ድረ ገፆች በጥቅምና በተስፋ ባደሩ ኢትዮጵያውያን አማክኝነት ለርኩስ አላማው ማስፈፀምያ ካደረጋቸው ቆየ። አሁን ደግሞ የማስታውቅያ ሚንስቴር ሰራተኞችና ውጭ ሐገር የሚገኙ ደጋፊዎቹ ሙሉ ግዝያቸውን በኢትዮጵያን ሶሻል ሚድያ ውስጥ ኢትዮጵያውያን መስለው ከፋፋይ፣ ስሜት ቀስቃሽና ውሸት ፅሁፎች በማውጣት ሀገራችን የማፈራረስ ዕቅዳቸው ለማሳካት ዘመቻ ጀምረዋል። በተቃዋሚ ስም ይሁን በስደተኛ የሚገቡ ወይም ሀብት አፍርተው የሚኖሩ ኤርትራውያን ማመን ሞኝነት ነው፣ ለአመታት የዘለቀ ቂምና በቀል አላቸውና። ስለዚህ ልብ ያለው ልብ ይበል።

  35. Kassa says:

    Dear Awramba; there are many useful and important reasons to allow while nothing to delete it. Please, continue being a professional, respected, committed and patriotic Journalist.
    .
    .

    The 25 years of silence is broken. The accumulation of more than 25 years of humiliations, desperations, hopelessness, hurt, losses, discriminations, imprisonments, disappearances, Ethnic cleansings and killings targeting the Amhara is over. Most of the crimes done against the Amhara in each and every area occupied by TPLF/EPLF on their ways to Addis is recorded to the very details including the victims’ names, witnesses and those responsible using OLF and others to commit those crimes inciting and inflaming by divisions and hates against the Amhara.

    What happened in Wolega, in today’s TPLF created Beshangul Gumuz and other places including Wolkite Tegede in Gonder and Raya Azebo in Wollo even before TPLF/EPLF reached Addis Ababa are all there recorded to the very details. What happened after 1991 under TPLF/EPLF rules of Ethiopia in places such as Eastern and western Harergie, Arusi, Wolega, Gambela. western Shewa, Benchi Machi and of course Behsangul Gumuz and other places against the Amhara are all there recorded to the very detail thanks to the brave Ethiopian individuals. The crimes OLF and an Islamic Oromo terrorist group in eastern and western hararge, Welega and other places part of in the so called today’s oromia are the worst form of ethnic cleansing and crimes against humanity no one did against anyone in that savage and cruelty ways done against the Amhara under the TPLFs rule and watch.

    TPLF and its Dogs such as Tamirat Laine, Tefera walwa, Dawit yohannes, Addisu Legese, Bereket Simon and others part of these TPLF created elements were none stop initiated and inflamed these atrocities against the Amharas; applauding to OLF and its Oromo Islamic terrorist Group committing together with organized manners the crimes they did against the amhara. Even what happened in Benchi machi and Beshangul Gumuz not long ago against the amhara with ethnic cleansing were not condemned the right ways and on time to stop them by the TPLF/EPRDF but because of pressures and exposing by Diaspora Ethiopians.

    The wolkite Tegede and Telemet in Begemeder Gonder the Amhara people suffering is started in 1972EC/1980 when few TPLF members crossed the Tekeze River and entered there. Tekeze River is the natural and historical boarder between Amhara and Tigre since the Time of memorial.

    Yet, because of the power of guns in their hands and merciless attacks against those standing for their rights, they are still not only occupying but illegally making these very important and historical Gonder regions as part of Tigry. The people are forced to leave the area or denounce their amhara identities and become Tigre. They have occupied it through mass settlements from Tigry with hundreds of thousands of families. This is what is going on there for 36 years and particularly for 25 years since 1991.

    However, the Amhara people did nothing to stop, revenge or even organize at least to protect themselves. There are 100s thousands so called Tigres living in Gonder including wolkite Tegede, telemet and Wollo including Raya azebo, Gojam, Shewa and other places historically are part of the Amhara regions despite TPLF that is here because of the Tigre supports is responsible about the crimes happened against the amhara because of they are Amhara.

    However, the silence and being quiet while so many crimes against the Amhara have happened is over. Others are organizing to attack others and as the result the Amhara and some others including Gurages have been the worst victims. This is the Time the Amhara are also organizing themselves in order to protect themselves from any attack against them in any place particularly in Ethiopia. Ethiopia is the country of all Ethiopians and each and every citizen has the right to live, work and feel free all of the country. The 20 years old Kilil(1995) done by TPLF as chairperson, OLF, ONLF and an Afar group as part of the decision makers while the rest were not their by their true representatives but the TPLF plaster jokes using them to make their illegal kilil demarcation as legitimate and legal, is no more acceptable as it is.

    If it was done properly and openly with the citizens participations and based on historical facts and practical reasons, many regions would not be part of some kilils as they are ever since. Shashemene, Dila, keffa, western Illubabor, part of Shewa and the likes would never have been part of the Kilil they are today but Debub Kilil, Gambela and Amhara respectively. Metekel province in Gojam, Wolkite Tegede and Telmet in Gonder, Raya Azebo in Wollo and places in Shewa would be part of the Amhara region if the Amhara were represented by their representatives and truly participated in the kilil process.

    This is no longer to keep quiet and act as if nothing wrong is going on in the country. This is the time to find the right solutions, together. The first step is to protect the citizens that are targeted and affected for 25 years because of the TPLF ethnic policy and kilil lines. The Amhara people that is the most powerful, homogeny, with no divisions within based on religions, clans, sub clans or sub sub clans which are the cases among many other Ethiopian Ethnic groups including oromo, Ethiopian Somali, Afar and so on, is very much integrated, mixed and related to one another with all Ethiopian Ethnic groups. It is among the leading Ethiopian groups paying the sacrifices for the peace, unity and safety of the country and its people. Therefore, it is no longer accepting the TPLF hates and crimes targeting directly and indirectly in many ways ever since it started as a rebel group. We still are hearing their plenty and none stop hate speeches and inflammatory stories against the Amhara where Sebhat Nega and his hateful and mad dogs are responsible.

    We all know there are many other Ethnic groups affected by the TPLF Ethnic policy and kilil lines including the Gurage that are the ancient and hard working Ethiopians. This is the Time all Ethiopians have to wake up and unite for the sake of peace, unity, prosperity and future together as a nation with no Ethnic affiliation or kilil line hindering or stopping them. We all know, the vast majority Ethiopians from all groups are innocent, hard working, in love with their country and trying to live in peace and with harmony together. The problem is the TPLF poison they are using to divide and quarrel the people because of it is good for them.

    But one thing is clear. And that is no more Amhara will be targeted and victimized in any place or time in Ethiopia by anyone because of he/she is Amhara. The Amharas are still the most powerful and very much known with unity and braveness dealing together against their common enemies. This not anymore the time to watch silently and let it go as if nothing is happened when the crimes have done against them for the last 25 years including recently in Beshangul Gumuz despite Metekel, Chagni and many places had been the Amhara people regions being part of Gojam. The Amhara are now in the position organizing themselves in order to protect any crime against them in any time or place by anyone in Ethiopia. TPLF and its plaster groups are not there to protect them but initiating and inflaming the issues against the amhara by creating and supporting savage and primitive criminal groups.

    We all know who were/are those responsible for the crimes against the amharas in the regions that are part of Oromia, Benchi magi and other places in the south, gambella, Beshangul Gumuz and other places. Those are part of the TPLF Ethnic policy and kilil administration officials, employees and sympathizers. The Amhara people together with others will no more accepting the injustices and crimes against them in the name of Sebhat Nega TPLF policy. But organizing themselves in order to protect first themselves and then the country. The Amhara have been victims of themselves because of they are always thinking and paying sacrifices for the peace, unity and safety of the country while forgetting themselves. However, this is the time to defend themselves first in order to be for the rest including the country.

    As usual the Sebhat Nega TPLF was wrong sending it’s so called Special Forces to Gonder during teh Night to abduct members of the citizens living in the city at the time. Gonder is a historical and civilization city with more than 400 years history before TPLF is started to modernize Mekele and other places in Tigry. Gonder has been always a peaceful and united city no one managed to cause any trouble against anyone. However, TPLF/woyane tried to cause chaos in the city while it is keeping peace and getting to busy modernizing Mekkele beyond recognitions with unacceptable investment approaches using the country resources there.

    It is a big wish if PM Hailemariam was independent and free from surrounding by the TPLF cadres acting as advisors and big officials occupying the nation very important positions. If he was free and independent, he would easily see the wrong doing in Wolkite Tegede and Telemet and as the country PM, he would solve the people’s cry there for decades easily and quickly based on the historical facts where the Tekeze river being always the natural boarder Between Begemeder Gonder and Tigry. Sadly, he is not free and independent despite he is a true Ethiopian, patriotic, Gentle and wise man than those rebels using him for their known illegal and unacceptable activities in the name of Ethiopia.

    The powerful and true Ethiopian Amhara people are no longer silent and accepting the TPLF tragedies against them. Instead they are now organizing themselves to protect them while working together with all Ethiopians that are one way or the other victims of the TPLF policy and rule. The Amhara people are the most integrated, mixed and friendly people with the rest of the Ethiopian groups. TPLF knows that and that is why it is targeting the Amhara people from day one fearing it is the centre of the unity of the Ethiopian people which is against the TPLF Ethnic policy and kilil divide and rule policy. We know who is benefiting from the last 25 years. Look at Mekelle and other cities, and places in Tigry that were less attractive and developed than cities, towns and places elsewhere including the Water rich and fertile Amhara region closed to Tigry.

    *****We must not ignore, deny or reject the issues we all know they are there and some or all of us are affected by one way or another. Ethiopians including Medias must be free and independent serving the nation based on right from wrong, positive from negative and good from bad. However, TPLF is not ready for that because of fears for the truth, facts, rights, positives and good that are against its one sided Ethnic originated unchallenged policies and activities in the country. In order to overcome the volcanic type of huge bursts caused by the people anger and frustration after a long quiet and deeply hurt, TPLF needs to change its mind and have new approaches dealing with the issues based on the 21-century society.

    The Wolkite Tegede and Telement People issues are legitimate, known and always have been there despite TPLF has tried everything to bury it which is impossible. This is the time to solve them peacefully based on historical facts and practical reasons. It is no more hidden in Tigry under the TPLF shoes, beds and carpets. But it is now a nationwide and international phenomenon needs urgent and the right solutions.

    Don’t try to use again any force in Gonder or elsewhere in the region but the people are good enough to deal with any issue based on the law. This is not 1991, 1995 even 2005 or 2010, but 2016. The Amhara people are no longer silent accepting any crap against them by anyone but always committed for the peace, unity, safety, security and prosperity of the nation together with respect, understandings and equalities.

    TPLF must stop dividing the citizens lead by the young generations that are more than ready and capable to live together in a country belongs to all of them equally with no artificial boarder within as TPLF is doing to stop them. TPLF kilil and Ethnic policy is not working in the 21-century inter connected human society while the architects and experts are the hateful and old Sebhat Nega and his likes from the Feudal era.

  36. Helen says:

    Welkait is Gondar.we are proud of that Eritreans are our brothers and sisters.do not worry Tigray people you will get punished burn alive soon.

  37. Concerned Citizen says:

    መጥፎ የሆነ ክስተት አንዳንዴ ጥሩ የሆነና ዘለቄታነት ያለው የመፍትሄ ውጤት ሊያመጣ ይችላል፡፡ በምንም መንገድ ይሆናል ተብሎ ያልተጠበቀ የህወሀት ትቢትና ንቀት በጥንታዊት ጎንደር ላይ ባማን አለብኝነት መፈፀም እስከ አሁን ድረስ የሆነውን ሁሉንም በይዘትና በሂደት የተለየ አቅጣጫ የሚያስይዝና ከሁሉም ጎን በመተባበር አካባቢያዊና ሀገራዊ የሆነ የጋራ እልባት ካላገኜ ወደ ለየለት አደጋ ሊጥል የሚችል ነው፡፡ ያ ሁሉ ጥላቻ፣ ንቀት፣ ውርደት፣ ስም ማጥፋት፣ መገደል፣ መፈናቀል፣ መታሰር፣ መባረር፣ ንብረት መነጠቅ፣ መብት ማጣት እና ስንቱ ተቆጥሮ የማያልቅ ዘግናኝ ግፍና ከባድ በደል ሲደርስበት ለሀገር አንድነት ሲል መሰዋዕት ለመሆን በራሱ ላይ የወሰነ የሚመስል አማራ ፈሪ፣ ሞኝ፣ ደካማ፣ ድሃ፣ ብቸኛና እንደሆነው ሁሉ ለ25 አመታት መሆን ከአሁን በኋላ ያበቃለት እና በቅድሚያ ለራሱ ለመሆን የወሰነ ስለመሆኑ በአደባባይ ወጥቶ በግልፅ እየታየለት ነው፡፡

    ይህም ሁኔታ በሁሉም ዜጎች ትብብርና የጋራ መፍትሄ ምላሽ ካላገኜና ሁኔታው ሰላማዊና ሀገራዊ አቅጣጫ ካልያዘ መዘዙ ካለፈው የተለና አደገኛ የሆነ ነው፡፡ ይህ የሆነ አለት ግን ከውጤቱ ማንም ተጠቃሚ አይሆንም፡፡ በህወሀት መንገድ ተከፋፍሎ አንደኛው ደጋፊና ሌላኛው ተቃዋሚ ሆነው ስለጋራ ሀገር መጣላት፡ ንብረት ማውደምና መገዳደል በወመጨረሻ ላይ የሚኖረው ውጤት ሌላ ሳይሆን ራስን በግለሰብም ሆነ በቡድንና በሀገር ደረጃ ሁሉን የሚጎዳ የሀገር ውድቀትና የህዝብ ስቃይ ነው፡፡

    ስለሆነም ኢህአዴግን ጨምሮ ምን አልባት ከአሁን በኋላ በነፃነት የመናገርም ሆነ ለሀገር የመሆን መብቶቻቸው መከበር አንዳንዶች የሚደፍሩ ከሆኑ ከሁሉም የህዝብ ክፍል ጋር በመሆን መቀራረብና ስለመፍትሄ በግልፅነት በጋራ መነጋገርና መግባባት ይገባል፡፡ በተለይም የህወሀት መወጣጫና መፈናጠጫ የሆኑ የትግራይ ተወላጅ የሆኑና በጉዳዩ ያገባናል የሚሉ በውጭም ሆነ በሀገር የሚኖሩ ከወጣት እስከ ሽማግሌ ሁኔታው እጅግ ሊያሳስባቸውና ስለመፍትሄው ሊያነሳሳቸው ይገባል፡፡ በህወሀት ምክንያት የአማራ ህዝብ ምን ያህልና እጅግ ዘግናኝ የሆነ በደል ለዘመናት እንደደረሰበት ይታወቃል፡፡ ይህም ሆኖ ግን አንድም አማራ በትግሬ ላይ ጥላቻም ሆነ ዛቻ ወይም ጥቃት ሳያደርስ በዝምታና በይመለሳሉ ስሜት እያዘነም ቢሆን ተጥናንቶ እስካሁን ቆይቷል፡፡

    ይሁና ከአሁን በኋላ ግን ያ ያለፈው ለሀገር አንድነት ሲል የአማራ በህወሀት አማካኝነት በሚመነጭና በሚፈፀም በከባድ መበደልና ዘግናኝ ስቃይ የመሰቃየት ዘመን ያበቃለት ስለመሆኑ ግልፅ እየሆነ ነው፡፡ አይቶ አይቶ እና ችሎ ችሎ አምርሮ የሚነሳ ደግሞ ከምን ደረጃ ሊደርስ እንደሚችል ተናጋሪም ሆነ መስካሪ አያስፈልገውም፡፡ አማራም ይህን ሲያደርግ 25 አመታትን አሳልፏል፡፡ ከአሁን በኋላ ግን እንዳለፈው እየሆነ መቀጠል እንደማይችልና ቆርጦ እንደተነሳ በአደባባይ እየታየለት ነው፡፡ ህወሀት ተሳስቶ ሁኔታውን በጉልበት እፈታለሁ የሚል ከሆነ ደግሞ ልክ እሳትን በጭድና ነዳጅን ደግሞ በእሳት ላይ እንደመጨመር ነው የሚሆን፡፡ ስለሆነም አምርሮ በተነሳ ታላቅ ህዝብ ላይ እንዳለፈው ሊሆንበት በማሰብ ሁኔታውን ጨርሶ ከቁጥጥር ውጭ እንዳያደርገው ህወሀት የሚመክረው ሊኖር ይገባል፡፡ አቶ ሀይለማርያምም የነሱ መጠቀሚያና በጉዳዩ አንደኛ ተጠያቂ እንዳይሆኑ ከዘመድ እስከ ጓደኛ መካሪ ይገባቸዋል፡፡ ከህወሀት ይልቅ ህዝባቸው የሚቀርባቸውና የሚያዋጣቸው ስለመሆኑም ሳይዘገዩ ሀቁ ሊታያቸውም ይገባል፡፡

    ሁኔታውን በተመለከተ መልሱ ግልፅ ሲሆን በመጀመሪያ የወልቃይት ጠገዴንና ጠለምት ጉዳይ በተገቢው መልከ በአስቸኳይ መፍታት ነው፡፡ ይሀ ካልሆነ ግን ጉዳዩ የትም የሚሄድ ሳይሆን በከፋ በማገርሸት የባሰ ጉዳት ሊያስከትል የሚችል ነው፡፡ በመላው ኢትዮጲያ በተለይም የአማራ ቦታዎች በሆኑ የሚኖሩ በመቶ ሺሆች የሚቆጠሩ የትገራይ ዝርያ ያላቸው ለግላቸውም ሆነ ለሀገራቸው ሲሉ ሁኔታው ሊያሳስባቸውና በቀናው መንገድ ሊያስገባቸው ይገባል፡፡ በህወሀት አማካኝነት ሁኔታው ከተባባሰ ግን ልክ በአማራዎች ላይ ለ25 አመታት እንደተፈፀመው ሁሉ በነሱም ላይ ሊፈፀም እንዳይችል የሚያደርግ አስትማማኝ ምክንያት የለም፡፡

    ክአማራ ቦታ የሚኖር ትግሬ ሁሉ እንደ አማራ እንጂ ሌላ አይደለም፡፡ ከኢትዮጲያ ምድር የሚኖር ትገሬ ሁሉም ኢትዮጲያዊ እንጂ ሌላ አይደለም፡፡ ግን ይህን አይደለም ሀወሀት በአማራ ህዝብ ላይ ሲሰብክና ያለማቋረጥ ሲሰራ የኖረ፡፡ ይሁንና ከህወሀት በአማራ ላይ የመጨከንና ጥፋት ማድረስ ወንጀል ነፃ የሆኑ በጣም ብዙ የትግራይ ተወላጆች ስላሉ እነዚህ ነፃና ንፁህ ወገኖች ከአማራ ጀምሮ ከሁሉም ኢትዮጲያዊ ጋር በግልፅነት፣ በመግባባትና የአንድ ሀገር ዜጋ የጋራ እኩልነት ስሜት ሆነው ሊቀራረቡና ለመፍትሄ አብረው ሊሰሩ ይገባል፡፡ አላማውም መሆን ያለበት ገዢውን ፓርቲ በጉልበት በመግጠም ሀገርን ለማፍረስ፣ ንብረትን ለማውደምና የህዝብን ስቃይ ለማብዛት ሳይሆን በሰላማዊ መንገድና ሀገራዊ ስሜት ሆነው ማንንም ሳይጎዳ ነገር ግን ሁሉንም ሊጠቅም በሚችል የጋራ መፍትሄ ማምጣት ነው፡፡

    በመሆኑም የሀገር ልጆች ሁሉም በዘር ፖለቲካ ስም ህወሀት በመካከላቸው የተከለባቸውን የእሾህ አጥር በመስበርና በማፍረስ እንዲሁም የመርዝ ዛፍ በመቁረጥና ነቃቅሎ ከስሩ በማጥፋት ሀገራዊ ጉዳዮች አስተሳስረዋቸው እንዲሁም ግላዊና ቡድናዊ መዘዞች ሳያቆሟቸው ሊቀራረቡ፣ ሊወያዩና ሊስማሙ ይገባል፡፡ አንዳንድ በውጭ ሀገር የሚገኙ የትግራይ ተወላጆች ከተለመደው በተለየ የጋራ የሆነ ሀገራዊ ስሜትና እንቅስቃሴ ማሳየት መጀመር የሚበረታታ ሲሆን ሌሎች ግን ሁኔታውን ለማባስ እየተንቀሳቀሱ ያሉ በመርዝ ተወልደው በመርዝ በማደግ መርዝ አየረጩ ነውና ጉዳዩ በዝምታ ሊታለፍ አይገባውም፡፡ በትግራይ ተወላጆች አማካኝነት ነው ህወሀት ከዚያ ከመነሻው ጀምሮ ያን ሁሉ ወንጀልና በደል በአማራ ላይ እየፈፀመ ስልጣን በመያዝ ለ25 አመት አማራን በመለየትና ሌላውንም በመፈረጅ ለመጉዳት የቻለ፡፡ በህወሀት አማካኝነት በከፋ ለረጅም ጊዜ ተጠቂ የሆነው አማራ ብቻ ሳይሆን ሌላውም ዜጋ የህወሀትንና የትግራይ ልጆች ግንኙነትና መዘዝ ምን እንደሆነ እያንዳንዷን ያያልና ያውቃል፡፡

    በመሆኑም ሁኔታው እስካሁን እየሆነ ከነበረበት ወደ ተለየና የከፋ ሁኔታ አቅጣጫ እያመራ ነውና በተለይም የህወሀት መወጣጫ መሰላል፣ መፈናጠጫ ፈረስ፣ መጓጓዛ መኪና፣ ማጥቂያ መሳሪያና ለሚሆነው ሁሉ ተባባሪ፣ መከታና አለኝታ የሆኑ ሁሉ ቆም ብለው ማስብና ሁኔታውን በማጤን የጋራ የሆነ ሀገራዊ መፍትሄ ከህዝባቸው ጋር ለማምጣት ሲሉ የራሳቸውን አስተዋጽኦ ሊያደርጉ ይጠበቅባቸዋል፡፡ ይህን የማያደርጉና እንዳለፈው ሆነውም ሆነ በከፋ መልኩ ለመቀጠል የሚያስቡም ሆነ የሚፈጽሙ ከሆኑ ግን ሊረሳ ቀርቶ ይቅር ሊባል የማይችል በደል እያወቁ እንደሚፈጽሙ ነውና ምላሹ በአጣፋ በነሱ ላይ ሊሆን እንደሚችል መጠራጠር የለባቸውም፡፡

    ስለሆነም ምንም ነገር ሳይለየን ነገር ግን ዜጋነትና የወደፊት በሰላም አብሮ መኖር አስተሳስሮን በመቀራረብና በግልጽ በመወያት በከባድ እንደ ደመና እያንዣበበብን ያለን መከራ በነጎድጓድ በኛ ላይ ከመዝነቡ በፊት ልንፈታው ይገባል፡፡ የህወሀት አቋምና ተግባር ግን መልስ ሳይሆን እስከ አሁን አየሆነው ስላለው ሁሉ መንስኤና መጥፎ ውጤት ነው፡፡ ሳንዘገይ ራሳችንን ማስተካከል ጊዜ የሚጠይቀውና ሁኔታ የሚያስገድደው ስለመሆኑ በተለይ ትግሬ ነን እያሉ ከህወሀት ጋር የተለጠፉ ሁሉ ሊያስቡበትና ራሳቸውን ሊመልሱ ይገባል፡፡ ያ የህወሀት የስቃይ ዘመን የጥፋት ጊዜውን ጨርሶ እያለፈ ስለመሆኑ ምንም ጥርጥር የለውም፡፡

    ይሁንና ከሰላምና ከውይይት የሚሻል ሌላ መፍቻ ቁልፍ መንገድ የለምና ሁኔታው መሆን ያለበት በዚህ መንገድ ሲሆን የሀገርን ጥቅም በምንም መንገድ በማይነካና የህዝብን ህይዎት በማይጎዳ ነው መሆን ያለበት፡፡ ይህም የሚወሰን በገዢው መንግስት ሲሆን በተለይ ደግሞ ከጠቅላይ ሚኒስተር ብዙ ይጠበቃል፡፡ ከራሳቸው በመጀመር በውጭ የሚኖርንም ሆነ በሀገር ያለን ዜጋ እንደ እኩል ዜጋ በማየት ልዩነቶችንም ሆነ ችግሮችን በጋራ መፍታት ይቻል ዘንድ ይህን በተመለከተ ኢህአደግ ከእስካሁኑ የተለየ መልካም አስተሳሰብና አቀራረብ ሊኖረው ይገባል፡፡ የጋራን የውጭ ጠላት በገራ ማሸነፍ ይቻላል፡፡ ህዝብና መንግስት እንደ ጠላት ሲሆኑ ግን አሸናፊው ምን ጊዜም ህዝብ ቢሆንም ጉዳቱ ግን በሁሉም ላይ ነው፡፡ ስለሆነም ይህ በሁላችንም ላይ እንዳይሆንብን ከሁሉም ጎን ያላሰለሰ ጥረትና የማያቋርጥ ፅናት ጥቅሙ የጋራ ነውና ሊኖረን ይገባል፡፡

    የወልቃይት ጠገዴና የጥልመት ጉዳይ ግን በህወሀት አማካኝነት ተጀምሮ እስካሁን ድረስ እየተንከባለለ ያለ ጉዳይ እንጅ መፍትሄ ሳያገኝ የትም አይሄድም፡፡ እንደ መንስሄ ሆኖ ከከባድ የሀገር ቀውስ ውስጥ እንዳይከተን ግን በተለይ በዚህ እንደ ዳኛና ባለመብት የሆነው የህወሀት ሌላኛው መጠሪያ ስም ኢህአዴግ ትልቅ ሀላፊነትም ሆነ ከባድ ተጠያቂነት አለበት፡፡

  38. Wolloye says:

    Ashenda cry from wollo

    The Ashenda culture that is colorfully and happily celebrated with songs and Eskista dances saying “Ashendaye, Shadey Abeba, Adey Abeba and so on from Tigry to Gonder, Gojam, part of Shewa and other places in the country including Addis Ababa is the gift from Wollo. Ashenda is wolloye and its birth place and hot spot is north wollo. Lalibela, Amara Saint, Sekota, Kobo, Alamata, Korem, Maichew, Debre Damo areas and so on are the Ashenda historical and natural places.

    However, the day light culture robbery and denying is going on against the Ashenda culture to take away from its birth place where the people are celebrating it with magnificent cultural events based on the rules of the culture among the others dressing codes, hair styles, ornaments and so on between girls and women and also boys and men. What is going on since the last 25 years against our land and particularly our ashenda and other cultures for the last 10 years is like declaring wars on us to take away from us and claim as if they invented them and do belong to them.

    Ashenda is celebrated elsewhere in the name of shadey, Adey and so on all over Northern part of Ethiopia including the far western remote part of Nile valley places in Gojam. They (particularly girls) are celebrating it in their ways for 5 or 6 days every year which is in the leap years (pagumien). They are singing “Adey Abeba” while collecting long, green and strong Engecha Sar, Alela and achembila to make ornaments and with Adey ababa covered almost two meter long beautiful ropes. The boys and men are doing these for them.

    Then on September 1st which is the New year’s day they go out in groups early in the morning singing and dancing Adey Abebe walking from house to house to congratulate and wish them the best in the New Year. In return, they do get money or other properties in the form of appreciations. This is just a simple example how Ashenda is celebrated all over Northern part of Ethiopia including in the remote western Nile valley in Gojam which is far from the Ashedna birth place Semien wollo.. This is the same in Gonder, Tigry and some places in Shewa, too

    Therefore, celebrating Ashenda based on own ways by giving different names and own expressions can’t be the reasons to claim the ownership of the ashenda culture or denying the natural owners of it. Ashenda culture belongs to wollo. Its historical place and symbol of celebration in the name of Ethiopia is nothing else but Lalibela. Because Lalibela has a very close and deep rooted historical connection with the Ashenda culture and celebration.

    However, what they are telling us today is that Ashenda belongs to them and they are calling it Shadey which is how we call it when we sing and dance Shadey abeba. Korem, Alamata, Maichew, Debre Damo and other places that are now part of the Tigry Kilil are the main parts of the Ashenda historical and natural places. These places have been always the centre of Wollo together with lalibela, Amara Saint, Sekota, Desse, Kombolcha, woldya and so on.

    Debre Birhan, Debre Markos, Debre Tabor, Debre Sina, Debre Elias and so many Debres are not in Tigry but elsewhere. So, it is easy to understand where come from and whom to belong Debre Damo which is part of Tigry for the last 20 years rather that wollo as it had been always. The people living in Korem, Alamata, Maichew, Debre Damo areas and other parts of Tigry since 1995, are the Raya and Amhara people no one knows who is who but all of them are the same and one. Look at our music beats, Instruments such as Masinko, our eskista, our dressing code, hair styles, cultures, customs, Traditions and so on. Everything is Wolloye and Amhara while has nothing deeply and naturally associated with Tigry.

    Therefore, we are asking the Ethiopian culture and tourism body, government officials including Getachew Reda and Kassa Teklebirhan (both of them are part of the Ashenda culture) and the natural part of the Ashenda culture people in Wollo, Ethiopian scholars, and citizens and particularly the Raya Azebo and Raya Kobo people from wollo to stop the Asheda culture deniers and falsely claimers as they are making preparation to take away from lalibela to Axum. If Ashenda needs to have a symbol location to associate with, there is nothing else but has to be always lalibela.

    Our call and cry is very serious. Ashedna culture has nothing to do with Tigry let alone far away in Axum. yes, it is celebrated by others including in Tigry as it is all over wollo, Gojam, Gonder and some placess in Shewa in their ways although it is fading away there. But in Wollo and particularly Semien Wollo including Korem, Alamata, maichew and Debre Demo areas is an identity issue as it is the rest of semien wollo people getting hotter and better every year. The people are celebrating it as if it is in their blood and soul with big dedications, commitments and respects.

    So, don’t associate the Ashenda culture only with Tigry and trying to make Axum its symbol location while it is from semien wollo and its symbol location has to be lalibela, not Axum even in a million year because of it has nothing to do with. Come and see how we are celebrating it and how it is deeply involved with our existence such as with our music, dances and social interactions. Ashenda which is we call it shadey Abeba when we sing about it is not from Tigry but semien wollo and historically belongs to the wonders of the lalibela stone chew majestic and ancient churches.

    Save as please. Ashenda belongs to us; not anybody else. Culture sharing and celebrating together is the nature of the human society. But denying the ownership of that culture in order to claim for own is not only a theft but a crime against humanity. Tigry has no any justification to claim Ashenda being part of its culture as they have no any historical right to claim the historical lands from Wollo such as Alamata, Korem, Maichew, Debre Damo and so on. Look at the people in these areas and their deep rotted and natural connections with wollo and the Amhara people including with our music, eskista, social lives, dressing codes and with everything. We have almost nothing with Tigry but everything with wollo and amhara.

    However, what we are asking right now urgently is to stop Tigry’s calming the ownership of the Ashenda culture. This is wrong and a crime against us because we are nothing if we don’t have the ownership of the Ashenda culture which is our culture.

    Just make some studies and researches related to the Ashenda culture history and celebrations. How it was look like in Tigry 25 years ago and how it was in semien wollo including Korem, Alamata, Maichew and Debre Damo areas as well. Then look at what is going in for the last 25 years since they are holding power and particularly for the last 10 years their involvements including the former first lady related to the Ashenda culture and celebration. it is a well organized and plan activity going on for the last 10 years to take our ashenda culture away from us and claim it as if it belongs to them and its symbol has to be the far away Axum rather than its natural place and connection Lalibela.

    Stop them making another mistake again intentionally this time with our Ashenda culture thinking they are controlling everything and they are powerful can do anything they want including claiming the ownership of the ashenda culture which is not only a big lie but a big crime. They are freely and happily exercising the ownerships on our territories by taking away from wollo. We are just watching them with disbelieve while waiting our time to get our places back. But, they can’t take our Ashenda culture away from us because of it is in our blood, soul and existence.

  39. Damot says:

    Fact finding written and well documented historical witnesses about the Wolkite, Tegede and Telemet

    Different historical documents including documented by foreign scholars, historians, Travelers, and others for more than 600 years long do say the same thing about Wolkit, Tegede and Telemet being always part of Gonder.

    This is the link to refer by yourself some of the documents/books

    ዋቤ መጻሕፍትና ሊንኮች
    1. ‘ልዝብን ምኽሪን ጥራሕ’ያ መድሓኒታ’ ኢሎም ዶ/ር ገላዴዎስ ኣርኣያ
    2. The Earth and its Inhabitants, Africa: South and east Africa, by Elisée Reclus 1890
    3. Routes in Abyssinia (printed in 1867 G.C)
    4. Travels to Discover the Source of the Nile: In the Years 1768 …, Volume 3. By James Bruce
    5. Tractatus tres historico-geographici (1634): A seventeenth century historical and
    geographical account of Tigray, Ethiopia (Aethiopistische Forschungen) 1634
    6. Ethiopia: the Land, Its People, History and Culture, By Yohannes Mekonnen
    7. Christopher Clapham: Transformation and continuity in revolutionary Ethiopia (Cambridge:
    Cambridge university press 1988 pp 259
    8. The World through Maps: A History of Cartography : John R Short
    9. https://archive.org/details/liberaxumae00pari (the Book of Axum part one)
    10. There more documents we are going to use them for the next parts.

    This is not about causing problems but bringing solutions. The problem has been with us for 22 years since kilil is created in 1994. It will not go away unless it is solved. All sides must aware where we are heading if we don’t solve it for the sake of not only the Amhara and Tigre people but also the country. We must think many times until we find the solution based on the Truth and facts.
    TPLF is wrong to the matter and has nothing to justify these regions ever had been part of Tigry. As all historical documents are showing us with maps and names of places which and were to belong including in the 15 centuries and before that, the boarder Between Amhara and Tigre is natural and that is the Tekeze River.

    We are hoping for the sake of the country and its good start in the development activies, TPLF officials and their fanatic and blind supporters would come down and see how they are wrong and become ready to solve the issue peacefully, together. Or else, this is going to lead us and our country towards a very dangerous and uncertain future.

    Ethiopians including those in Tigry must not being part of the problem but solution. There never has been Tigry beyond Tekeze in any time in history. The entire story we are hearing and most importantly many written and mapped documents for the last 100s years are saying about Tekeze river being the border Between Tigry and amhara.

    22 years old kilil demarcation between Amhara and Tigry must be done again based on historical facts and documents. This is the only and best solution to all sides including the country. The government must aware about the people feelings and readiness in the region which is different than before. There is no turning back or giving in knowing injustice has been done against them and must be corrected peacefully which is good to all sides.

  40. Damot says:

    “ወልቃይትና ጠግዴ በኢትዮጵያ ታሪክ በትግራይ ስር ሆነው አያውቁም” ታሪክ

    ለመሆኑ ወልቃይት የማን ነው? Horn Affairs ላይ Ze Addis በሚል መጠሪያ የተጻፈው ከታሪክ
    ማስረጃ አንጻር ይህንን ይተነትናል
    ወልቃይት ላለፉት ሺህ ዓመታት በትግራይ ስር ተዳድራ አታውቅም/ ወልቃይት ጠገዴና አላማጣ ኮረም በአጼ ዮሓንስ ዘመን በትግራይ ሥር አልነበሩም – የታሪክ
    ሰነድ ማስረጃ
    አጼ ዮሓንስ ከ 1871 ዓ.ም እስከ 1889ዓ.ም (እ.ኤ.ኣ) ኢትዮጵያን የመሩ ንጉስ ናቸው:: በአጼ ዮሓንስ ዘመን የነበረው የትግራይ ግዛትና፣ አጠቃላዩ የኢትዮጵያ ግዛት ምን እንደሚመስል
    በዝርዝር በሀገር ውስጥና በውጭ ሊቃውንት ተጽፏል:: ስለ ወልቃይትም አስተዳደር በማን ስር
    እንደነበረ በዝርዝር ጽፈውታል:: ለዚህም የእውቁን የፈረንሳዊ የጂኦግራፊ ፕሮፌሰር ኤሊስ ሬክለስ
    መጽሓፍን በዋቢነት መጥቀስ ይቻላል::
    በዩንቨርሲቲ ኦፍ ብረስልስ የኮምፓራቲቭ ጂኦግራፊ (University of Brussels, Professor of
    Comparative Geography) ፕሮፌሰርና የዴፓርትመንቱ ሀላፊ የነበረው ይሄው ፕሮፌሰር ፤ በ1880
    ጀምሮ በርካታ መጽሓፎችን በዓለም ጂኦግራፊ ላይ ጽፏል:: እነዚህም መጽሓፍቱ ከለንደንና ፓሪስ
    ጆኦግራፊካል ሶሳይቲ የወርቅ ሜዳሊያ ተሸላሚ አድርገውታል::

    ከነዚህ መጻሕፍት አንዱ በ 1880 የተጻፈው The Earth and its Inhabitants የሚለው ሲሆን፤ ዘጠኝ
    ተከታታይ ክፍሎች አሉት። የዚሁ መጽሓፍ ክፍል አራት በገጽ 443 ላይ የሰሜን እና ምስራቅ
    አፍሪካን የወቅቱን ጂኦግራፊ በዝርዝር ይተነትናል:: በአጼ ዮሓንስ ዘመን የነበረውንም
    የኢትዮጵያን ክፍላተ ሀገራት በዝርዝር ቁልጭ አድርጎ እንዲህ ጽፎታል::
    “The Amhara government provinces are: Dembia, Chelga, Yantangera, Dagossa, Kuarra,
    Begemidir, Guna, Saint, Wadla, Delanta, Woggera, Simen, Tselemt, Armachiho,Tsegede, Kolla
    Wogerra፣ Waldiba and Wolkait”

    Table – Tigray territories from the book – The Earth and its Inhabitants

    ከላይ እንደተገለፀው ይህ ጽሁፍ የተጻፈው በ1880ዎቹ አጼ ዮሃንስ የሀገሪቱ ንጉስ
    በነበሩበት ዘመንና የተጻፈውም በግዜው ከነበሩ ከተለያዩ የጂኦግራፊካል ሶሳይቲዎች የወርቅ
    ሜዳይ ተሸላሚ በሆነ ባለሙያ ፕሮፌሰር ነው:: ይህ በ1880ዎቹ የተጻፈው መጽሓፍ
    እንደሚያስረዳው በአጼ ዮሓንስ ዘመን ወልቃይት: ጠለምት : ዋልድባ : አላማጣ : በሙሉ
    በትግራይ ስር አልነበሩም:: እነዚህን ቦታዎች በስም ጠቅሶ እንደሚነግረን በትግራይ ስር ሳይሆን
    በጎንደር ስር ነበሩ::
    “በአጼ ዮሓንስ ዘመን ወልቃይትና ጠግዴ በትግራይ ስር ስለነበሩ ነው አሁን ወደ ትግራይ
    የጠቀለልናቸው ” የሚለው መሰረት የሌለው መሆኑን ይሄ መረጃ ያሳየናል:: ከአጼ ዮሓንስ በፊትስ
    እነዚህ ቦታዎች ይተዳደሩ የነበሩት በማን ነው? የሚለውን እንመልከት። ወደ አጼ ቴዎድሮስ
    ዘመን እንጓዝ፡፡

    2/ በኣጼ ቴዎድሮስም ዘመን ወልቃይት ጠገዴ በትግራይ ስር አልነበሩም – የታሪክ ማስረጃ
    ሰነዶች
    በኣጼ ቴዎድሮስ (1818 – 1868 እ.ኤ.አ) የነበሩ ስመ ገናና ኢትዮጵያዊ ንጉስ ነበሩ:: በየቦታው
    የነበሩ መሳፍንትን አሸንፈው፣ ማዕላዊ መንግስት ከመሰረቱ በኋላ፣ ቀጣይ ራዕያቸው
    የምዕራብያውያንን ቴክኖሎጂ እዚሁ ኢትዮጵያ እንዲመረት ማድረግ ነበር:: ለዚህም ከበርካታ
    አውሮፓ ሀገራት ጋር ግንኙነት መስርተው ነበር:: የአውሮፓውያን ጥበበኞችን ኢትዮጵያ
    ለማስቀረት እና ጥብቅ ግንኑነት ለመመስረት፣ አጼ ቴዎድሮስ ልጃቸውን ለአንድ ስዊስ ኢንጂነር
    እስከመዳር ደርሰው ነበር:: በዚህም ምክንያት በርካታ አውሮፓውያን ጠቢባን በአጼ ቴዎድሮስ
    ዘመን ኢትዮጵያ መጥተዋል:: እነዚህም ባለሙያዎች ኢትዮጵያ መጥተው ስለ ሀገሪቱ በዝርዝር
    ጽፈዋአል:: የእንግሊዝ መንግስትና የኢትዮጵያ ግንኑነት መሻከር ሲጀምር፣ እንግሊዞች
    ስለኢትዮጵያ ይበልጥ የማወቅ ፍላጎታቸው ጨመረ::
    የእንግሊዝ መንግስት የintelligence ሰዎችም የእንግሊዝ መንግስት ፓርላማና የጸጥታው ኃይል
    ኢትዮጵያን በሚገባ ያውቃት ዘንድ ትዕዛዝ ወጣ:: የእንግሊዙ Topographical and Statistical
    Department of The War Office ኤ . ሲ ኩክ (A. C. Cook) በተባለ እንግሊዛዊ ኮሎነል
    አማኻኝነት ስለ ኢትዮጵያ ከ15ኛው ክፍለ ዘመን ጀመሮ በተለያዩ እውሮፓውያን ተጻፉ
    መጻሕፍት ባንድ ላይ እንዲጠርዘ ተደረገ:: የሚደንቀው ይሄ መጽሓፍ በ 1867 ዓ.ም እ.ኤ.ኣ
    የታተመው በግስቲቷ ጥያቄ ለእንግሊዝ ሀውስ ኦፍ ኮመን ሎወር ሀውስ ግብአት (House of
    Common lower House) ይውል ዘንድ መሆኑ ነው:: በዚሁ መጽሓፍ ውስጥ፤ የወቅቱ የኢትዮጵያ
    ዝርዝር ጉዳይ ተጽፏል:: ይሄውም መጽሓፍ ስለ ወልቃይትና ጠገዴም በኣጼ ቴዎድሮስም ይሁን
    ከሳቸው በፊት በማን ስር ይተዳደሩ እንደነበር በዝርዝር ያትታል::

    “The Provinces of Amhara are : Simen, Waldibba, Wolkait,Wogera,Chilga, Kuara, Belesa,
    Fogerra, Damot, Gojjam, Begemidir, Beshilo ….. Waldiba situated to the NW of Semein
    between the Tekeze and the Angereb, extends as far as the junction of the two rivers. Welkait is
    to the west Of Waldiba it is intersected through its whole length by the two river tekuar and
    guang. It is more wooded than waldiba..” (Routes in Abyssinia (printed in 1867 G.C) page 188)
    ይሄው ታሪካዊ መጽሓፍ በወቅቱ የነበረውንም የትግራይ ክፍለሀገር ድንበር እና ግዛት እነማን
    እንደነበሩ በማያሻማ ቋንቋ እንዲህ ይነግረናል፡፡
    “The territory of Tigre whose capital is Adwa, is bounded on the West by Shire, on the
    Southwest by Temben and Adet on the South by Geralta on the South –East by Haramat, on
    the East by Agame, and on the North by the rivers of Mereb and Belessa”
    የትግራይ ግዛትስ? ብሎ ለሚጠይቅ ወገን ፤ ይሄው መጽሓፍ በወቅቱ የነበርቸው ትግራይ ምን
    እንደምትመስል እንዲህ ሲል አስፍሮታል በዚሁ መጽሓፍ ላይ ገጽ 187 – 188 የትግራይን ግዛት
    እንዲህ ሲል ይገልጸዋል
    “The territory of Tigray whose capital is Adwa is bounded on the west by Shire, on the south
    west by Temben and Adet, on the south by Geralta, on the South East by Haramat, on the East
    by Agamae, and on the North by the Rivers Mereb and Belessa”
    Map – northern Ethiopia areas
    እዚህ ላይ በ 18ተኛው ክፍለ ዘመን የትግራይን ወሰኖች በማያሻማ ሁኔታ በግልጽ አስቀምጦታል::
    የትግራይ ወሰን በምዕራብ – ሽሬ ፤ በምዕራብ ደቡብ – ተምቤን እና አዴት ፤ በደቡብ – ገር
    አልታ ፤ በምስራቅ – አጋሜ ፤በሰሜን – መረብና በለሳ ናቸው:: የታሪክ ሰነዶች በአጼ
    ቴዎድሮስም ዘመን እንደሚነግረን ፤ ወልቃይትና ጠገዴ በትግራይ ስር አልነበሩም::
    ከዛስ በፊት ወልቃይትና ጠገዴ በትግራይ ስር ነበሩን? አሁንም የታሪክ ሰነድ እንመርምር::
    3/ በዘመነ መሳፍንት ዘመንም ወልቃይትጠገዴ በትግራይ ስር አልነበሩም – የታሪክ ማስረጃ
    ሰነዶች
    እንደሚታወቀው ከአጼ ኢዮአስ ሞት ጀምሮ ፤ አጼ ቴዎድሮስ እስኪነሱ የነበረው ዘመን ዘመነ
    መሳፍንት ይባላል:: በዚህ ዘመን ኢትዮጵያ ማዕከላዊ መንግስት አልነበራትም:: መሳፍንቶች
    የገነኑበትና በሀገሪቱ ማዕከላዊ አስተዳደር የጠፋበት ዘመን ነበር:: በዚህ ማዕከላዊ የመንግስት ሕግ
    በሌለበት ወቅት እንኳን ወልቃይት፥ጠገዴ፥ ዋልድባ ፥ አላማጣ፥ ኮረም እና የመሳሰሉ ቦታዎች
    በትግራይ ስር አልነበሩም:: አሁንም ማስረጃ እነሆ!

    ጀምስ ብሩስ የተባለው ስኮትላንዳዊ ፥ በዘመነ መሳፍንት ኢትዮጵያ መጥቶ ኢትዮጵያ በዘመነ
    መሳፍንት ምን ትመስል እንደበረ፥ ቁልጭ አድርጎ አስቀምጦታል:: እያንዳንዱ መስፍን ግዛቱ የት
    ድረስ እንደነበረ፥ የትኛው መስፍን ማንን ይገዛ እንደነበረ በሰፊው ተንትኖታል:: በዚህም መሰረት
    ስለ ትግራይ ግዛትና እንዲህ ሲል ምስክርነቱን ይሰጣል :: Travel to discover source of the Nile
    Volume 3 page 582 ላይ
    “Tigre is bounded by the territory of the Bahirenegash that is by the river Mereb on the East and
    Taccazze upon the west. It is about one hundred and twenty miles broad from E. to W. and two
    hundred from N. to S. “
    ጀምስ ብሩስ በዚሁ መጽሓፉ Chapter 10 ላይ Geographical division of Abyssinia into province
    በሚለው አንቀጹ ላይ በይበልጥ ቁልጭ አድርጎ እንዲህ ያስቀምጠዋል
    The first division is called Tigre, between Red Sea and the river Tekeze. Between that River
    (Tekeze) and the Nile Westwards where it bounds the Oromo, it is called Amhara.
    ካለ በኋላ ወረድ ብሎ ይበልጥ ጉዳዩን ሲያስረዳ “Tekezze is the natural boundary between Tigre
    and Amhara”

    ከላይ ለአብነት የተጠቀሱት ሊቃውንት በግዜ፣ በቦታና በዜግነት አይገናኙም:: ለምሳሌ በአጼ
    ዮሓንስ ዘመን የነበረው አሊስ ሬክለስ ፈረንሳዊ (French) ነው:: በአጼ ቴዎድሮስ ዘመን የነበረውን
    የኢትዮጵያ ግዛት የጻፈው ደግሞ እንግሊዛዊ ነው (British):: ጀምስ ብሩስ ደግሞ ስኮትሽ
    (Scottish)ነው:: ግን ሁሉም በተለያየ ግዜ መጥተው ያዩትና የተገነዘቡትን ጽፈዋል:: የሚናገሩት
    አንድ ና ተመሳሳይ ነው:: እውነት ምን ግዜም አንድ ናትና!

    4/ ወልቃይት በ1630ዎቹስ በማን ስር ነበረች?
    በ16ኛው መቶ አጋማሽ ላይ ያሉ ያታሪክ መዛግብትም የሚናገሩት ተመሳሳይ ነገር ነው:: በተለያዩ
    ወገኖች ተደጋግሞ የሚጠቀሰው የ ማኑኤል በሬዳም መጽሓፍ የሚተነትነው ያንኑ ነው:: ይሄ
    መጽሓፍ የተጻፈው በ1634 ሲሆን ጸሓፊውም ኢማኑኤል በሬዳ ይባላል:: በወቅቱ የነበረውን
    የትግራይ ግዛት በዝርዝር አስቀምጧል:: እሱም እንደሌሎቹ ጸሓፍት የትግራይ ድንበር ተከዜ
    እንጂ ተከዜን ተሻግረው ያሉት ወልቃይትና ጠገዴ ናቸው አይልም::
    «Tractatus tres historico-geographici (1634): A seventeenth century historical and geographical
    account of Tigray, Ethiopia (Aethiopistische Forschungen) 1634» መጽሀፍ የመጀመሪያ ምዕራፍ
    ስለ ትግራይ ግዛት እንዲህ ይላል::
    “Among all the kingdoms that the Emperor of Ethiopia possesses today one of the greatest if not
    the greatest and the most important is the kingdom Tigre. From north to south, that is from the
    limits of the Hamasen to Enderta, it covers an areas of from ninety to one hundred leagues (3.2
    miles); and from the east, which is besides Dancali, located at the entrance to the Red sea to
    the southern end of the Red Sea, to the west bounded by the Tekezze River beside the Semen,
    it covers an area of similar size, so that the Kingdom has a nearly circular shape.”
    አሁንም ወደኋላ እየራቅን እንሂድና ወልቃይት ጠገዴ በነ አጼ ዘርዓ ያዕቆብ ዘመን በማን ስር
    ነበርች? የሚለውን እንመልከት

    5/ በኣጼ ዘርዓ ያዕቆብ ( 14ኛው ክፍለ ዘመን) ዘመንም ወልቃይትጠገዴ በትግራይ ስር አልነበሩም
    – የታሪክ ማስረጃ ሰነዶች
    አጼ ዘርዓ ያዕቆብ በኢትዮጵያ ታሪክ ከተነሱ ሃያልና ሊቅ ነገስታት ውስጥ አንዱ ነበሩ:: በቀድሞ
    ስሙ ፈጠጋር በአሁን ስሙ ኦሮሚያ አዋሽ ወንዝ አካባቢ የተወለዱት አጼ ዘርዓ ያዕቆብ፥ የሀድያ
    ሲዳሞ ንጉስ ልጅ የሆነችውን እሌኒን አግብተው፥ በ37 ዓመታቸው ከነገሱ ጀምሮ በርካታ ዓበይት
    ስራዎችን አከናውነው አልፈዋል:: እኒሁ ንጉስ ከፍተኛ የጥበብ ፍቅር የነበራቸውና ከመሆናቸው
    ባሻገር፥ ራሳቸው ብዙ መጻሕፍትን ጽፈዋል:: በሳቸው ዘመንም ብዙ መጻሕፍት እንዲጻፉ ድጋፍ
    በመስጠታቸው አያሌ መጻሕፍት በሳቸው ዘመን ተጽፈዋል:: ከነዚህ መጻሓፍት አንዱ በአክሱም
    ንቡረ ዕድ የተጻፈው ዜና አክሱም መጽሃፍ አንዱ ነው:: ዜና አክሱም ከሃይማኖያትዊ ሐተታው
    ባለፈ ስለ 14ኛዋ ክፍለ ዘመን ኢትዮጵያ በዝርዝር ጽፎታል:: ይህ መጽሓፍ የኢትዮጵያን
    አጠቃላይ ወሰንና ታሪክ ብቻ ሳይሆን የክፍላተ ሀገራቱንም ድንበር ጥንቅቅ አድርጎ ዘግቦታል::
    የትግራይንም ክልል በካርታና በጽሁፍ ከዚህ እንደሚከተለው ይገልጸዋል::
    Chart – List of Tigrai areas on Zena Axum book
    ይህም መጽሓፍ በተመሳሳይ መልኩ የሚነግረን፣ ወልቃይትና ጠገዴ በፍጹም ፣ የትግራይ አካል
    አንዳልነበሩ ነው::
    ዮሓንስ መኮንን Ethiopia: the land, its people , History and Culture በሚለው መጽሓፉ
    Page 351 በአጼ ዘርዓ ያ ዕቆብ ዘመነ መንግስት የነበረውንና በመጽሓፍ አክሱም የተተነተውን
    የትግራይን ካርታ እንዲህ ያቀርበዋል
    “The Book of Axum.. Shows a traditional schematic map of Tigray with its city Axum at its center
    surrounded by the thirteen principal provinces: Tembein, Shire, Seraye, Hamasen, Bur, Sama,
    Agame, Amba Senait, Geralta, enderta, Sahart and Abergele”
    በተመሳሳይ ሁኔታም The World through Maps: A History of Cartography (ገጽ 352 ይመልከቱ)፡፡
    በJohn R. Short የተጻፈው የዓለም ጂኦግራፊን የሚተርከው መጽሓፍ በ15ኛው ክፍለዘመን የነበሩ
    የትግራይ ግዛቶች ከላይ የተጠቀሱት መሆናቸውን መጽሓፈ አክሱምን በመጥቀስ ያስረዳል:: ይህም
    መጽሓፍ በተመሳሳይ መልኩ የሚነግረን፣ ወልቃይትና ጠገዴ በፍጹም የትግራይ አካል
    አንዳልነበሩ ነው::

    6/ ቋንቋን መሰረት ወዳደረገ ክለላን አንመልከት
    የኢትዮጵያውያን ወጣቶችና አርበኞች ቁጣ ያሳሰበው ጣልያን፣ ኢትዮጵያን በቋንቋና በዘር በትኖ
    ለመግዛት ያቀደውን መርዝ ይፋ አወጣ:: የዚህ እቅድ ፊታውራሪ ከሆኑት አንዱ ፋሺስቱ Baron
    Roman Prochàzka አቢሲንያ ዘ ፓውደር ባረል (Abyssinia: the Powder barrel) በሚል
    መጽሓፉ ላይ እንዳስቀመጠው፣ ኢትዮጵያውያንን ለመግዛት በዘር መከፋፈልና በመሀከላቸውም
    ጥላቻን በመዝራት እርስ በርስ ለማናከስ፣ ሀገራቸውን በዘር መከለል የሚለውን እቅድ መተግበር
    ጀመረ:: በዚሁም መሰረት፣ ዘርንና ቋንቋን መሰረት ባደረገ ሽንሸና ኢትዮጵያን አምስት ቦታ
    ከፈላት::
    እነዚሁም ክልሎች አማራ: ኤርትራ(ትግሬ); ሐረር: ኦሮሞ-ሲዳማ: ሸዋና ሶማሌ ናቸው:: ጣልያን
    ይሄንን የግዛት ሽንሸና ሲያካሂድ መሰረት ያደርገው ዘርና ቋንቋን ነበር:: የሚከተለውም ሰማንያ
    በሃያ የሚለውን መርህ ነበር:: ከሰማንያ በመቶ በላይ ሕዝቡ የሚናገረውን ቋንቋ መሰረት በማድረግ
    ወደየ ክልሉ ይደለደላል:: ሸዋን ግን ለብቻው ለይቶ መቆጣጠር ይገባል ብሎ በማመኑ ሸዋን ና
    ሀረርን ለብቻ ለይቶታል:: ወደ ነጥባችን ስንመጣ በዚህ የቋንቋ ሽንሸና መሰረት ወልቃትና
    ጠገዴና ጠለምት ወደ ትግራይና ኤርትራ አልተካተቱም:: በጎንደር ስር ነበሩ::
    እዚህ የጣልያን ቋንቋንና ዘርን መሰረት ያደረገ ካርታ ላይ በግልጽ እንደሚታየው ፣ የትግራይ
    ድንበት ተከዜ እንጂ – ከተከዜ ተሻግሮ አይደለም:: ላልፉት 25 ዓመታት ተቃዎሞ ሲካሄድባቸው
    የከረሙት ወልቃይት – ጠገዴ – አላማጣ ኮረም በፍጹም በትግራይ ስር እንዳልነበሩ በግልጽ
    ያሳየናል::
    Map – Tigray during Fascist Italy

    7/ አንዳንድ ሚድያዎች ደጋግመው የሚያነሱት ነጥብ አለ:: ይሄውም ወልቃይት ጸገዴና ሌሎች
    ወደ ትግራይ የተካለሉ ቦታዎች ጥንት የትግራይ እንደነበሩና አጼ ኃይለ ሥላሴ የምስራቃዊ
    ትግራይ ገዥ ከነበሩት ከደጃዝማች ኃይለሥላሴ ጉግሳ አርዓያ ጋር በመጣላታቸው – ወልቃይትና
    ጠገዴን ወደ ጎንደር ወሰዱት የሚል ነው:: ሌላው የማያስማማው ነጥብ ደግሞ – የቀዳማይ ወያኔን
    አመጽ ምክንያት በማድረግ ትግራይን ለመቅጣት – ወልቃይትንና ጠገዴን ወደ ጎንደር ከለሉት
    የሚል ነው::
    እስካሁን ከላይ የገለጽኳቸው ሰነዶች ለዚህ ነጥብ በቂ ማስረጃ ቢሆኑም : ካርታን መሰረት ያደረገ
    መረጃ ለሚጠይቅ ሰው – እነሆ:: ይህ ካርታ በጣልያኖች በ1928 ዓ.ም የተሰራ ነው:: ኢትዮጵያን
    በደምብ ካጠኑ በኋላ ለያንዳንዱ ክፍለሀግር ካርታ ሰርተዋል:: ያኔ ገና ኃይለሥላሴ ጉግሳ
    አልከዳም:: ያኔ የቀዳማይ እንቅስቃሴ አልነበረም:: የቀዳማይ እንቅስቃሴ በ1943 ነበር፡፡ ይህ ካርታ
    ግን ከዛ ብዙ ዓመታት በፊት የተሰራ ነው:: አንባቢው አይቶ ይፍረድ:: ወልቃይት ጠገዴን ነጥለን
    ስንመለት ካርታው ይሄንን ይመስላል::
    Map – north west Ethiopia in 1928

    8/ በዘመነ መንግስቱ ኃይለማርያም ወልቃይትና ጠገዴ
    በካምብሪጅ ዩንቨርሲቲ በአፍሪካ ጉዳዮች ላይ ይበልጡንም በኢትዮጵያ ታሪክና ፖለቲካ ላይ
    ከፍተኛ ምርምር ካደሩት ሰዎች ውስጥ በዋነኝነት የሚጠቀሱት ፕሮፌሰር ክሪስቶፈር ክላፓም:
    እንደ ኤሮፓ አቆጣጠር 1990 ( ህወሀት አዲስ አበባብ ከመያዙ አንድ አመት በፊት) ድንቅ የሆነ
    መጽሓፍ አሳትመው ነበር:: በዚሁ መጽሓፋቸው ላይም ስለ ወልቃይትና ጠግዴ እንዲህ ሲሉ
    ይተርኩታል
    “the area concerned (welkait -Tsegede) separated from Tigray by impressive natural barrier of
    Setit Tekezze river has never been governed as part of Tigray at any period in the past, but has
    come under Gonder and Semein.” (Christopher Clapham: Transformation and continuity in
    revolutionary Ethiopia (Cambridge: Cambridge university press 1988 pp 259)
    ስናጠቃልለው
    1. 1420ዎቹ እንደተጻፈ የሚታመነው መጽሓፈ አክሱም በግልጽ እንደሚያሰረዳን የትግራይ
    ግዛቶችና ወሰኖች 13 ነበሩ:: እነርሱም Tembein, Shire, Seraye, Hamasen, Bur, Sama, Agame,
    Amba Senait, Geralta, enderta, Sahart and Abergele ናቸው::
    ማስረጃ : መጽሓፈ አክሱም , Ethiopia: the Land, Its People, History and Culture By Yohannes
    Mekonnen. The World through Maps: A History of Cartography (ገጽ 352 ይመልከቱ) By John R.
    Short
    2. 1634 ዓ.ም የተጻፈው የ እማኑኤል በሬዳ መጽሓፍ Tractatus tres historico-geographici (1634):
    A seventeenth century historical and geographical account of Tigray, Ethiopia (Aethiopistische
    Forschungen) 1634» እንደሚያስረዳው የትግራይ ወሰን ተከዜ እንጂ ተከዜን ተሻግረው ያሉት
    ወልቃይትና ጠገዴ አይደሉም
    3. በዘመነ መሳፍንት ኢትዮጵያን ጎብኝቶ የነበረው የጀምስ ብሩስ መጽሓፍም በግልጽ የሚናገረው
    የትግራይ ወሰን ተከዜ እንጂተከዜን ተሻግረው ያሉት ወልቃይትና ጠገዴ አይደሉም፡፡ Travel to
    discover source of the Nile Volume 3 page 582
    4. በአጼ ዮሓንስ ዘመንም የታሪክ ማስረጃዎች የሚያስረግጡት ያንኑ ነው:: የትግራይ ደንበር
    ተከዜ ነው:; ወልቃይትና ጠገዴ በጎንደር ስር እንደነበሩ በግልጽ ፈረንሳዊው ፕሮፌሰረ ሬክለስ
    ጽፎታል
    5. በአጼ ቴዎድሮስ ዘመንም ወልቃይትም ይህን ጠግዴ በትግራይ ስር አልነበሩም::
    6. በጣልያን ግዜም የትግራይ ወሰን በደቡብ እንዳምሆኒ, በደቡብ ምስራቅ አበርገሌ ;በም ዕራብ
    ሽሬና አዲያቦ ነበሩ እንጂ ወልቃይት ጠግዴ ዋጃ ኮረም እና መሰል ቦታዎች በትግራይ ስር
    አልነበሩም
    7. ወልቃይትንና ጠገዴን ወደ ትግራይ የከለሉት አጼ ኃይለሥላሴ ናቸው:; ይህም በ1943 ዓ.ም
    የተካሄደውን የቀዳማይ ወያኔን አብዮት ለመበቀልና ሕዝቡንም ለመቅጣት ነው የሚለው: መሰረት
    እንደሌለው እነሆ ይህ ማስረጃ:: ጣልያን ይሄን ካርታ የሰራው በ1928 ዓ.ም ነበር:: ያኔም በአጼው
    ግዜም የትግራይ ወሰን ያው ነበር
    8. የህዝብ ቁጥርና በሚነገሩት ቋንቋ ነው ወልቃይትንና ጠግዴን ወደ ትግራይ የከለልነው
    ለሚለውም – የዘርና የቋንቋ ክልልን ለመጀመርያ ግዜ ኢትዮጵያ ላይ የመሰረተው ጣልያን ነው::
    ጣልያን ይህን ካርታ ሲሰራ የራሱን የዘርና የቋንቋ ጥናት አድርጎ ነበር:: በዚህም መሰረት
    ወልቃይትና ጠግዴን ወደ ትግራይ ሳይሆን ያካለላቸው ወደ ጎንደር ነበር:: ይሄ ከሆነ አንድ
    ትውልድ እንኳን አላለፈው:: ታድያ ያኔ አብላጫ የነበረው ቋንቋና ሕዝብ አሁን ወዴት ገባ?

    9. በዚህ ዘመን ያሉ እውቅ የኢይዮጵያ ነክ ፕሮፌሰሮችም ምስክርነታቸው ያው ነው:: የካምብሪጅ
    ዩኒቨርስቲው ክሪስቶፈር ክላፕማን እንዳጠቃለሉት
    “the area concerned (Welkait -Tsegede) separated from Tigray by impressive natural barrier of
    Setit Tekezze river has never been governed as part of Tigray at any period in the past, but has
    come under Gonder and Semein.
    10. የአጼ ዮሓንስ የልጅ ልጅ ልዑል ራስ መንገሻ ስዩምም እንዳረጋገጡት ” የትግራይ ወሰን
    ተከዜ እንጂ ተከዜን ተሻግረው ያሉት ወልቃይትና ጠግዴ አይደሉም”
    አሁንም ቢሆን የወልቃይት የማንነት ጠያቂዎች የ ሃምሳ ሺህ ሰው ፊርማ አሰባስበው ነው
    ፌዴሬሽን ምክር ቤት ድረስ የሄዱት:: እንግዲህ ይሄ ሁሉ ጫና: ወከባና ግድያ ባለበት በዚህ ወቅት
    ሃምሳ ሺህ ሰው ፊርማ ማሰባሰብ ከቻሉ ነጻነት አግኝተው ሁሉም ቦታ ቢንቀስቀሱ የምን ያህል
    ሰው ፊርማ ማሰባሰብ እንደሚችሉ መገመቱ ቀላል ነው:: ያለው እውነታ ይሄው ነው::
    ማጠቃለያ
    አሁንም ከላይ የጠቀስኳቸውን የፕሮፌሰር ክላፕማንን ቋንቋ ልጠቀምና “ወልቃይትና ጠግዴ
    በኢትዮጵያ ታሪክ በትግራይ ስር ሆነው አያውቁም”:: ለመጀመርያ ግዜ በትግራይ ስር :
    እንዲካተቱ የተደረገው በ1994 ነው::
    እኔን የሚያሳሰበኝ ግን ሌላ ነው:: በአንድ ሀገር ውስጥ ሆነን ስለ ድንበር እያወራን ነው:: ከዚህ
    የማንነት ጥያቄም ጋር በተያያዘ በርካታ ሰዎች መገደላቸውን የሰባዊ መብቶች ጉባኤ አሳውቋል::
    ወዴት እየሄድን ይሆን?__

  41. Concerned Citizen says:

    Awraamba:

    Is it possible to have an Amharic language part on your blog? We know the so called Experts from abroad are getting information about us from Blogs, face book and other internet sources accepting them as they are coming without verifying and also checking the truth and authenticities. Not only they are getting them easily but also they are using them against us.

    In order to talk openly and to the very detail about our country among us for the sake of solving the issues facing us, it is important to communicate among us using the methods and systems only we can understand them.

    …………………………………………

    ጋዜጠኛ፡ አማራ ለምን በሽግግሩ መንግስት ተሳታፊ አይሆንም?
    መለስ ዜናዊ፡ ይህ መንግስት የሱ ሳይሆን የኛ የጭቁን ህዝቦች ነው
    ጋዜጠኛ፡ በሽግግሩ መንግስት እንደማንኛውም በመሳተፍ ከመተዳደሪያ ደንብ ጀምሮ እስከ ሀገርን መከለል ድረስ በአብይ ጉዳዮች ላይ የራሱን አስተዋጽኦ ካላደረገና ለመብቱ ካልቆመ በህዝብ ያልተመረጠ ጊዜያዊ መንግስት እንዳገለለው፡ እንደ ጨቆነው፡ ጥቅሙን ያላግባብ እንደነካበትና እንደጎዳው አይቆጠርም ወይ?
    መለስ ዜናዊ፡ የጭቁኖች መንግስት የሚናገረውን መስማት፣ የሚጠይቀውን መመለስ፣ የሚሰጠውን ውሳኔ መቀበልና ያለምንም ማመናታት ወይም ተቃውሞ በተግባር መፈፀም በሱ ላይ የተበየነ ግዴታ አለበት፡፡ ይህን የማያደርግ ከሆነ የባሰ ጉዳት የሚደርስበት እንጂ ከዚህ የተለየ ከኛ አያገኝም፡፡
    የተለያዩ የህወሀት አባላትና ደጋፊወቻቸው በተደጋጋሚ፡ አማራ አከርካሩን ስለሰበርነውና እሱነቱን ስላመነመነው ከአሁን በኋላ አብቅቶለታል፡፡

    እነዚህና ሌሎችም በርካታ ጉዳዮች በአማራ ላይ ስለመፈፀማቸው ሁሉም በድምፅ፣ በፅሁፍ፣ በፊልምና በመሳሰሉት የሰማና ያየው ሲሆን ተመስግቦ በመረጃነት ያለና የነሱ በአማራ ህዝብ ላይ የከፋ ጥላቻና ከባድ ጉዳት ማድረስን የሚያጋልጥ ተጨባጭ የሆነ ታሪካዊ ምስክር ነው፡፡ ለኢትዮጰያ አንድነት ስንት መስዋዕት የከፈለና እየከፈለ ያለ ከ27 ሚሊዮን በላይ የሆነና በሀይማኖት፣ በጎሳም ሆነ በንዑስ ጎሳዎች ወይም በሌላ ስም በውስጡ መከፋፈል የሌለበት አንድ የሆነ አማራ በኢትዮጲያ መተዳደሪያ ደንብም ሆነ ክልል መከለልን ጨምሮ በአብይ ጉዳዮች ላይ እሱን በሚወክሉት አልተሳተፈም፡፡ በትግራይ ስም ተመስርቶ ለትግራይ የቆመ ህወሀትና ጠባብ የሆኑ ገዳይና አሸባሪ እንደ ኦነግ ያሉት ናቸው ከነሱ ጥቅም አኳያና በአማራ ላይ ባለባቸው ጥላቻ ተመስርተው ነው የሀገር መተዳደሪያ ደንብ አውጥተው ያፀደቁና ክልልን ከልለው አማራን በራሱ ቦታ በሰላም እየሰራ መብቱ ተጠብቆ ለመኖር ቀርቶ አልፎ መሄድም እንዳይቻለው ያደረጉ፡፡ ወያኔና ሻቢያ መሪነቱን ይዘው ነው በጥላቻ የተሞሉና በተግባራቸው የአውሬነት ዘር ያለባቸው ከሚመስሉ እንደ ኦነግ ያሉ አረመኔዎች ጋር ተባብረው ሀገርን ጨርሰው ለማፍረስ ይመቻቸው ዘንድ ጥፋትን በግዴታና በጉልበት የሁላችንም የጋራ ሀገር በሆነች በኢትዮጲያ ምድር የጫኑብን፡፡

    አፍራሽና አጥፊ የሆነውን አንቀፅ 39ን ለጊዜው ወደኋላ እንተወውና በክልል ስም በአማራና በደቡብ ህዝቦች ላይ የተፈፀመውን ብናነሳ ወንጀሉ የበዛና ጉዳቱ የከፋ ነው፡፡ ጎጃም በሰራተኛነቱና በባዶ እግሩ እየሄደና ካለመብራት በጨለማ እየኖረ በጥረት፣ ጥራትና ብዛት እያመረተ ኢትዮጲያን ሲቀልብ ስለመኖሩ ማንም የሚክደው ጉዳይ
    አይደለም፡፡ የነ በላይ ዘለቀ፡ የነ አዲስ አለማየሁና የስንት ጀግናዎችና ሊቃውንት እትብት የተቀበረበት ጎጃም ህይዎትና እድገት በሆነ በአባይ ወንዝ ታጥሮ በተፈጥሮ የሚጠበቅ ቦታ ስለመሆኑ ማንም የሚመሰክርለት ነው፡፡ ጀግናዋ ጣይቱ አድዋ በዘመተችበት ጊዜ የጎጃምን ወታደር ብቻ ነው የምፈልግ ነው ያለችና ከ5000 በላይ የሆነ እሷ የመራችው ሀይል ጦርነቱን ሌላ አቅጣጫ ያስያዘና ለጥቁር ሰው ሁሉ ድል የሆነን ያበሰረ፡፡ በህወሀት ምክንያት የመሬት ጥበትና የዘመናዊ አስተራረስና ቴክኖሎጂ እጥረት ይዞት እንጂ ይህ ባይሆን ኖሮ ግን የጎጃም ገበሬ ለብቻው ኢትዮጲያን የመቀለብ ችሎታ ብቻ ሳይሆን ሙሉ የሆነ ፍላጎት ያለው ነው፡፡ ጎጃም በገጠርና ከተማ እንዲሁም ጉራጌ ደግሞ በከተማ ተመሳሳይ የሆነ የሰራተኛነትና ታታሪነት ባህሪ ያላቸው ለኢትዮጲያ ወሳኝ የሆኑ ህዝቦች ናቸው፡፡

    ይሁንና ህወሀት ወደ መሀል ሀገር ከመጣ ጀምሮ ይህም የጎጃም ህዝብ በአማራነቱ ከባድ የሆነ በደል ያለማቋረጥ የደረሰበትና እየደረሰበት ያለ ነው፡፡ በወለጋ፣ በቤሻነጉል ጉሙዝኸ ሀረርጌና በሌሎችም የሀገር ክፍሎች አማራዎች እየተለዩ በተለያየ ጊዜ ለደረሰባቸው የዘር ማሳደድና ማጥፋት ሰለባም ሆኗል፡፡ ሌላው ሌላው ቀርቶ ሰውነት ምን እንደሆነ በስራና በአኗኗር እያሳየ ወደ ሰውነት የቀየራቸው የሚመስሉ ነገር ግን አሁንም እንደ አውሬ በሆኑ የቤሻንጉል ጉሙዝ የሰው አውሬዎች በተደጋጋሚ የደረሰበት በደል ሰቆቃ ነውና ማንም የሚረሳው አይደለም፡፡ ይህንም ያደረጉና የሚያደርጉ ህዝቦች ሳይሆኑ ከህወሀት ጋር ግንኙነት ያላቸው የክልሉ ባለስልጣናትና ደጋፊወቻቸው መሪነት፣ ፈፃሚነትና አስፈጻሚነት ነው፡፡ ይህን በተመለከተ እነ መለስን ጨምሮ የህወሀት አባላትና ደጋፊወቻቸው የሚሰጡት የቀልድ ማስተባበያ ምን እንሆነ የምናውቀው ሲሆን ደን ስለሚጨፈጭፉ ነው እያሉም በሰው መጎዳት እየሳቁ በተደጋጋሚ ይህን የሚመሳስል የማስተባበያ ውሸት ነገረውናል፡፡

    እውነቱ ግን ህወሀት ቤሻነጉል ጉሙዝን የመሰረተ ግማሽ የሆነውን መሬት ከጎጃም ወስዶ ነው፡፡ ይህንም ያደረገ በአማራ ላይ ጥላቻ ስላለበትና በከፋ ለመጉዳይ እቅድ ስላለው እንጂ ከቤት ይልቅ ጫካን የሚመርጡ በቁጥር ትንሽ የሆኑ የመተከል ሽናሻና ሌሎችም አስቦ አይደለም፡፡ ጎጃም 7 አውራጃዎች የነበሯት ስትሆን ማቻከል አንደኛውና ትልቁ ነው፡፡ ሞቃትና ጫካ ከመሆኑም በላይ ሰው የሌለበትና ጉዳት የሚያደረሱ አውሬዎች የበዙበት ስለሆነ አብዛኛው ህዝብ መተከል ከተማና አንዳንደ ቦታዎች ብቻ ነበር የሚኖር፡፡ የመተከል አውራጃ ግማሽ አካባቢየሚሆነው ህዝብ ይኖር የነበር መተከል ከተማ ነው፡፡ ከ85 በመቶ በላይ የሚሆነው የመተከል ከተማ አማራ ሲሆን ከ99 በመቶ ያላነሰ ደግሞ አማርኛ ተናጋሪ ነበር፡፡ የጎጃም መሬት ክልሉ ወይም ወሰኑ ተፈጥሯዊ የሆነና የአባይ ወንዝ ሲሆን ይህም አባይ ከሀገር ወጥቶ ሱዳን እስከሚገባ ድረስ ነው፡፡

    ይሁንና አማራን ለማጥፋት አቅዶ በጉልበት ስልጣን የያዘ ህወሀት መተከል የጎጃም አካል አይደለም፣ ኗሪዎችም አማሮችም ሆኑ አገዎች አይደሉ ብሎ መብት ሲሰጣቸው ነው የሰውነት ባሀሪ ገና ሙሉ በሙሉ ያልገባቸውና በውስጣቸው የሌለ የሰው አውሬ የሚመስሉ ራሱ በመሰረተውና በአበለፀገው መተከልና ሌሎችም ከተማዎችና ገጠሮች ያን ያህል በደል በአማራ ላይ ሊያደርሱበት የቻሉና ለቆ ይወጣ ዘንድ የተደረገ፡፡ የሆነው ሁሉም በመረጃነት አለና ቀን ሲወጣ በሁሉም አይን የሚታይና ልብ የሚገባ ዘግናኝ ጉዳይ ነው በህወሀት አለኝታነትና መከታነት ተማምነው በአማራ ህዝብ ላይ የፈፀሙበት፡፡ መተከልን ከጎጃም በመለየት ጎጃሜን መተከል ቦታህ አይደለምና ምንን መብት የለህም ማለት ጠላት የሆነ ለመጉዳት ሲል ያደረገውና የሚያደርገው ሲሆን ሀገርን በከባድ የሚጎዳና በህዝቦች መካከል ትልቅ ጠባሳ የሚጥል ነው፡፡

    የህወሀት አማራን የማጥፋት ተልዕኮ በጎንደል ላይ ተጀምሮ ወደ ወሎ በመዝለቅ በጎጃም ላይ ያበቃ ሳይሆን ሸዋ ውስጥም ጥንታዊና ባለታላቅ ታሪክ አማራዎች ላይ ከባድ ኢላማ በማነጣጠር በከፋ የጎዳና እየጎዳ ያለ ነው፡፡ የሸዋ አማራ…. በሚል የጥላቻና ዛቻ መፈክር ሆኖም ነበር ከጫካ ጀምሮ ያለበትን ቂም ሁሉ ለመወጣት ሲል በሸዋ አማራ ላይ ያደረገውን ሁሉ ያደረገ፡፡ ማንም እንደሚያውቀው ደብረ ብርሀን በነ ንጉስ ዘረያእቆብና ሀድያዊት የሆነች ንግስት ኢለኒም ዘመን ጭምር የኢትዮጰያ ዋና ከተማ ሆና ያገለገለችና ከ600 አመታት በላይ ያስቆጠረች ታሪካዊ ከተማ ነች፡፡ ታዲያ በዚያን በጥንት ዘመን በብዙ እርቀት ላይ የሚገኝን ሁሉ በማካተት ዋና ከተማ የነበረች ደብረ ብርሀን እንዴት በክልል ስም አሁን በምትገኝበት ደረጃ ሆና ልትከለል ቻለች? በእውነት የደብረ ብርሀንም ሆነ የሸዋ አማራ ከጥንት ጀምሮ ቦታቸው ህወሀት ከልሎ ከዚህ አትለፉ ያላቸው ነውን?

    በጉራጌ፣ በወላይታ፣ በከምባታ፣ በሀድያ፣ በሲዳማና በመሳሰሉትም እንደ አማራ ባይሆንም ክልልን ጨምሮ በህወሀትና አሸባሪ የጥቅም ተባበሪወቹ አማካኝነት ከባድ በደልና ጉዳት ደርሶባቸዋልና እየደረሰባቸውም ነው፡፡ ለእርሻ ምቹ የሆነ ሰፊ መሬት ባለቤት በሆነች ኢትዮጲያ የወላይታንና ጉራጌን ገበሬ ጨምሮ የሚያርሰው መሬት አጥቶ ሲቸገርና ሀገርም ህዝቦቿን ለመቀለብ ተስኗት ስትለምን ማየት በእውነት ከማሳፈርና ማሳዘን አልፎ የህወሀትን አገዛዝ በወንጀለኛነት የሚያስጠይቅ ነው፡፡ ክልል ከልሎ ከዚህ አትለፉ በማለቱ ነው የተለያዩ ችግሮች እየደረሱብን ያሉ እንጂ የዜጋነት መብት ተጠብቆና እሱነቱ ተከብሮ ሁሉም በሀገሩ እየተንቀሳቀሰ የመስራትና የመኖር መብት ቢኖረው ኖሮማ ያለብን መሰረታዊ የሆኑ ችግር ሁሉ ገና ድሮ ተወግዶ አልነበር፡፡ ህወሀት ግን የማይገባውን ከሌሎች በጉልበት በውሰድ የራሱን በብልጫ ከልሎ ራሱን ሲጠቅም ሌሎችን ግን በእስራት መልክ በክልል አስሮ እያሰቃያቸውና ሀገርን ወደ ከፋ ችግር እየከተተ ይገኛል፡፡

    ይሁንና ይህ ህወሀት በዚህ ጎኑ የሚታወቅበት የሰቆቃ ወቅት ግን ከፍፃሜው ላይ አየተቃረበ ነው፡፡ እንዳለፈው ሆነን እንቀጥል የሚሉ ከሆኑ ሁኔታውን የሚያጧጡፈውና ውድቀታቸውን አፋጥኖ የሚያከፋውና ሀገርንም የሚጎዳ ነው የሚሆን፡፡ ያላቸው አማራጭ ከባድ የሆነ የፓለቲካ ጥቁር ደመና በሀገር ሰማይ ላይ እያንዣበበ መሆኑን አውቀው ሳይዘገዩ ሀገራዊ የሆነ የምክክርና የውይይት የጋራ መድረክ ማዘጋጀት ነው፡፡ ለራሱ የቆመ ግለሰብ ወይም ቡድን ለሀገርና ለህዝብ የሚበጅ እንዳልሆነ ታውቆ ይህን በመቃወም የጋራ የሀገር አቋም ካላቸው ከማንኛውም የህብረተሰብ ክፍሎች ጋር የጋራ የሆነ መፍትሄ ማግኘት እንደሚገባ ሁኔታው እያስጠነቀቀን ነው፡፡ ሀገራዊ አቋም ያላቸው በውስጥም ሆነ በውጭ የሚገኙ ኢትዮጲያዊያን ሁሉ ሙሉና ግልጽ ተሳታፊ በሚሆኑበትና መንግስት በእኩልነት አምኖ በሚሳተፍበት የጋራ መድረክ ከስምምነት ላይ ካልተደረሰ የባሰ ችግር ሊገጥመን እንደሚችል በምንም መንገድ ማስተባበልም ሆነ ቸል ማለት አይገባም፡፡

    እነ ስብሀት ነጋና የመሳሰሉት በጥላቻ የተሞሉና ስንት ወንጀል የተሸከሙ ይችን ጥንታዊና መልካም ሀገራችንን ጨርሰው ሳያጠፏት ልናቆማቸው ይገባል፡፡ የአባይ ወንዝ ሌላን ለመጥቀም ሲል ከራሱ ቦታ እየሸረሸረና በማዕድን የተበጠበጠ ለም አፈር ተሸክሞ አየሄደ ለበርሀው ሰወች የሚለግስ ለራሱ ጠለት ነገር ግን ለባዕድ ወዳጅ የሆነ ነው፡፡ ይህንም የሚያደርግ የበርሀው ሰዎች ምንም አንደሌላቸው በመገንዘብ ሁኔታዎችን በማመዛዘን ነው ለነሱ ጥቅም የሚያደላ የሚመስል፡፡ በዚህ አይነቱ አመዛዛኝና ለእውነት የሚሰራ በሚመስለ በአለም ስመ ገናና የአባይ ወንዝ ስም አባይ እየተባሉ የሚጠሩ አዳንድ በኛ ሀገር የሚገኙ ከክልል እስከ ሀገር ደረጃ ፖለቲከኛ ነን ባዮችና የስብሀት ነጋ አይነት ጎጨኞች ይችን የጋራ ቤታችን ሆነች ሀገራችንን ጨርሰው ሳያጠፏት ልናቆማቸው ይገባል፡፡

    እንዳለፈው ሆነው ወደፊት እንደማይቀጥሉ ህወሀቶችና ተጋፊወቻቸው እየተረዱት ያለ ጉዳይ ቢሆንም ለጋራ ሀገር መፍትሄ ለማምጣትና እነሱን ጨምሮ ሁሉም ዜጋ በነፃናትና እኩልነት በጋራ ሀገር የትም ቦታ መኖር ስለሚያስችል መፍትሄ ግን ፈቃደኛ አይመስሉም፡፡ ስልጣን ካካፈልን፣ ከሀይማኖት፣ ብሄር፣ ጎሳ፣ ክልልና የመሳሰሉት ሙሉ በሙሉ ነፃና አንድ ወጥ የሆነ እንዲሁም በሀገር ፍቅር የተሞላና ኢትዮጲያዊነቱ በውስጡ የሰረፀበት ብቁና ዘመናዊ የጦር ሀይል፣ የሀድንነት ክፍል፣ ፖሊስ ሀይልና በሌላም መንገድ ይሆን ዘንደ ፈቅደን አሁን ያለንን የበላይነት ካጣን ጉዳት ይደርስብናል በሚል ፍርሀት ተውጠው የሚማቅቁም ይመስላሉ፡፡ የሚፈራ ግን ወንጀል የሚፈፅምና ውሸታም የሆነ እንጂ ሌላ አይደለም፡፡ በወንጀል ተዘፍቆና በውሸት ላይ ቆሞ በሰላም እቀጥላሉ የሚል ካለ ደግሞ ሞኝ ብቻ ሳይሆን ራሱ በራሱ እያጠፋ ያለ ነው፡፡

    በመሆኑም ከጠቅላይ ሚኒስተሩ ጀምሮ በስልጣን ላይ ያሉት ሁሉም ጊዜ ሳይወስዱና ምንም አይነት ምክንያት ሳይሰጡ አጠቃላይ የሆነ የምክክርና የውይይድ መድረግ በሀገር ደረጃ ሊከፍቱ ይገባል፡፡ የዲያስፖራው ቀን በፖለቲካም ሆነ በኢኮኖሚና በማህበራዊ ዘርፎች ላይ በማተኮር እውቅና ያላቸውም በውጭ የሚገኙት በነፃነትና ሀገራዊ ሰሜት የሚሳትፉበት መሆን አለበት፡፡ ኢትዮጲያን ከልብ የሚወዱ ብዙ ጠቃሚ ዜጎች በውጭ ሀገራትም ይገኛሉና እነዚህ ዜጎች ስለሀገራቸው መብት ያገኙና የጋራ መፍሄ ጉዳይ ላይ የራሳቸውን አስተዋፅኦ ያደርጉ ዘንድ መንግስት ሀላፊነትመ ሆነ አቅም ስላለው ትልቅ ሚና መጫወት አለበት፡፡

    ገንጣይና ተገንጣይ የሆኑ አሸባሪዎችም ሆኑ ሌሎች ተመሳሳይ አቋም ያላቸው ግን በጋራ ሀገር ላይ የሚኖራቸው ሚና የጋራ ሳይሆን ግለሰባዊና ቡዳዊ የሆነ ጥፋት ነውና ሁሉም በጋራ ሊዋጋቸው ይገባል፡፡ ይህ ግን የሚሆን ከክልልና ብሄርተኝነት ተላቆ ሀገራዊና ህዝባዊ የሆነ ሁሉንም በእኩልነት የሚሳሳትፍ የጋራ መድረክና መግባባት ሲኖር ነው፡፡ ቤት ከሌለ ክፍል እንዲሁም ቤተሰብ ከሌለ ግለሰብ የለምና እንደ ቤት ለሆነች ሀገርና እንደ ቤተሰብ ለሆነ ህዝብ መሆን መቻል በሁሉም ጎን ለራስም ሆነ ለክልል እንደመሆነ ነው፡፡ የህወሀት የበላይነት ተወግዶ በእኩልነት ላይ የተመሰረተ ሀገራዊ መዋቅርና አስተዳደር ይኖር ዘንድ ሁኔታው እያስገደደ ነውና አስቸኳይ ምላሽ ሊሰጠው ይገባል፡፡ ይህ ካልሆነ ግን ጠላቶቻችን ወደሚመኙልን ጥፋትና ሰቆቃ ሁላችንም በራሳችን ጥፋት እያመራን ስለመሆኑ አስቀድሞ ሊታወቅ ይገባዋል፡፡

    በጥላቻ ተሞልተው ጥላቻን በመፈጸም ዘመናትን ያስቆጠሩ የሀወሀት የእባብ እራስና በህዝብ ላይ ስቃይ አመንጪ የሆኑት ከስብሀት ነጋ ጀምሮ ሌሎችም በቃችሁ ሊባሉ ግደ የሚል ነው፡፡ እነሱ አሁን ባሉበት ሁኔታ ላይ እያሉ ግን መፍትሄ ለማምጣት ቀርቶ ባለንበትም ሁኔታ ላይ ሆነንም ለመቀጠል አንችልም፡፡ በሀገርም ሆነ በውጭ ሀገር አጠቃላይ ሁኔታው የተለየ ገፅታ የያዘና ከሆነ ደረጃ ላይ የደረሰ ስለመሆኑ ታውቆ ተገቢውንም ምላሽ በጊዜ ማግኘት ይኖርበታል፡፡ ይህን ለማፈን እንዳለፈው ከተሞከረ ግን ብዙ ሳይቆይ እንደ እሳተ ገሞራ ፈንድቶ ሁላችንንም በሚያቃጥል ሊያጥለቀልቀንና ሊፈጀን እንደሚችል መታመን አለበት፡፡ ከባድ ለውጥ በአለም ላይ እየታየ ነውና የኛም ለውጥ የዚህ አካል ይሆን ዘንድ ሁኔታው እያስገደደው ነውና ሊጠቅመን በሚችል መንገድ የግድ መለወጥ አለብን፡፡

    የአሜሪካ፣ እንግሊዝ፣ ፈረንሳይ፣ ስፔን፣ ጣሊያን፣ ጀርመን፣ ቱርክና ሌሎችም ብዙ ሀገሮች ላይ እየታየ ያለ የፖለቲካ ቀውስ ከሁለተኛው የአለም ጦርነት ወዲህ ገጥሟቸው የማያውቅ ነው፡፡ እውነት ለመናገር ከሆነ የነሱ በኢትዮጲያ ከሚታየው የከፋ ሲሆን አሜሪካንና እንግሊዝን ጨምሮ በፖለቲከኞችና ህዝቦች መካከል ያለውን ልዩነትና ጥላቻ ሲመለከቱት የኛማ ትንሽ የሆነና በቀላሉ መፍትሄ ሊያገኙለት የሚያስችል ነው ያስብላል፡፡ ይሁንና የነሱ ማሀበረሰብ ከኛ በጣም የተለየና ሀገራዊ ስሜት ያለው ነው፡፡ በሰው መብት ላይ ሙሉ ግንዛቤ ያለውና መጣስ የሌለባቸውን የማይጥስ ልዩነቶችንም ሆነ ግጭቶችን በውውትና ክርክር በመፍታት ላይ የሚያምነ ነው፡፡ የሰላምን ጥቅም ስለሚያውቅና በኢኮኖሚም ራሱን የቻለ ስለሆነ ይህን እንዳያጣ የሚፈራ ብቻ ሳይሆን የሚጠብቅ ነው፡፡ ሀገራዊና ህዝባዊ ስሜትም ያለው ነው፡፡

    የኛ ችግር ግን ቀላል የሚመል ቢሆንም ነገር ግን በቀላሉ ከከፋ ቀውስ ውስጥ በድንገትና ወዲያውኑ ሊገባ የሚችል
    አደገኛ ነው፡፡ የማህበረሰቡ አስተሳሰብና አመለካከት ገና አልበሰለምና ሰፋና ጠለቅ አድርጎ ማመዛዘንም ሆነ ማገናዘብ አይችልም፡፡ በኢኮኖሚ ደካማና ከእጅ ወደ አፍ ባለመቻል የሚራወጥ ስለሆነም በምንም መንገድ አየሆኑ ይህን ለማግኜት እንጂ ያለውን እንዳያጣ የሚያስችል ሀገራዊ ምክንያት ገና በጥልቀት የለውም፡፡

    ዋነኛውና ትልቁ ችግር ደግሞ ከፖለቲካው ላይ ሲሆን የህወሀት የበላይነትና በየቦታው ያገባኛል ባይነት ነው፡፡ መርዘኛና አጥፊ የሆነ የብሄር ፖለቲካና ያላግባብ ከልሎ ከክልልህ አትለፍ መመሪያና አቋም ውጤቱ ሌላ ሳይሆን የህዝብ እልቂትና የሀገር መፍረስ ነው፡፡ ስለሆነም ከማንኛውም ሀገር በበለጠ እኛ ያለብንን የፖለቲካ ችግር አሁኑ ልንፈታው ይገባል፡፡ ይህን ካላደረግን ግን ሊደርስብን የሚችል መዘዝ ምን ሊሆን በትክክል የማይታወቅ ሲመስል ነገር ግን እጅግ አስፈሪ የሆነ ነው፡፡ በዚህም ተጠያቂ ማንም ሳይሆን አቶ ሀይለማርያምን እንደ ሀላፊ አስቀምጦ ሁሉንም አየተቆጣጠረ ያለ ህወሀትና ጥቅመኛ ደጋፊወቹ ናቸው፡፡ እነዚህ ጥቅመኛ ደጋፊወቹ ባይኖሩ ኖሮ ህወሀት ባለበት ሁኔታ ለመሆን ቀርቶ ለአንዴም ቢሆን ከስልጣል ላይ ሊወጣ እንደማይችል የሚታዎቅ ነውና ደጋፊዎቹም እንደ ህወሀት ተጠያቂዎች ናቸው፡፡

    ከ90 በመቶ በላይ የሚሆኑ ኢትዮጲያዊያን በአጥፊነቱና ጎጅነቱ እየፈረጁ የህወሀትን አገዛዝ የማይቀበሉ፡ ህወሀትና ሻቢያ ከእንደ ኦነግ ያሉ ጋር ሆነው ያወጡትን ህገመንግስትም ሆነ ክልል የማይቀበሉ፡ ሀገሪት ከዚህ የተለየ አስተዳደር እንደሚገባትና ጊዜ ሳይሄድ መፍትሄ ማምጣት እንደሚገባ የሚያምኑ ናቸው፡፡ ስለሆነም ህዝቡ ምላሽ ያገኝና ሀገራችንም ከፊት ለፊት ከተደቀነባት የፖለቲካና ይህን ተከትሎ የሚከሰት የኢኮኖም ሆነ ማህበራዊ ቀውስ ውስጥ እንዳትወድቅ ይቻል ዘንድ የአቶ ሀይለማርያም መንግስት ከአሁን ጀምሮ መንቀሳቀስና ለመፍትሄ መምጣት ጥረት ማድረግ ይኖርበታል፡፡ ትልቁ ጥያቄ ግን አቶ ሀይለማርያም ምን ያህል ከህወሀት የባይነት ነፃና ገለልተኛ ናቸው የሚለው ነው፡፡ ነፃና ገለልተኛ ሆነው ስራቸውን መስራት ካልቻሉ ደግሞ የሀገር ጠቅላይ ሚኒስተር ሳይሆኑ የህወሀት የስራ አስፈፃሚ መሳሪያ ናቸው የሚያስብልና ስለመሆናቸውም የሚያሳምንም ነው፡፡ ስለሆነም የእሳቸው ነፃና ገለልተኛ መሆን ግድ የሚልና ለጋራ መፍትሄ በጋራ ጥረት መምጣት ዋነኛ መንገድና ቁልፍ ነው፡፡

  42. Fitsum says:

    Most Amharans think that they are the symbol of ethiopianism !!!!! They blame others for being racist . What is the point then if welquite is part of Tigray ( Tigray is not another country). As far it stays with in Ethiopia it doesn’t matter whether it will be with Gondor, Gojam, afar or wellega? . What matters most is the need of the people who live in that area ? They should be asked ?
    Was there any region called Benshangul before ? What about Afar ? Was there a region called Oromia ? Debrebirhan was not par of the region under current scenario ? It was par of shoa administration ? Historical claim for any part of the country cannot be applied at least under the current constitution ?
    Then why are we trapped in welquite only ? There is hidden agenda behind this ??????
    If we blame TPLF for being racist ? Do we have the moral ground to criticize TPLF ? Trapped in welquite is part of Gondor or Tigray do not show that we are better than the party we blamed.
    To the contrary , I have observed those who claim that they are more Ethiopians are more racist than the party they blamed.

Leave a Reply to Muchie Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *